Shifokorlar maqolalari
Xuruj kechasi boshlanadi va deyarli har doim bir xil: odam oyoq bosh barmog‘idagi og‘riqdan uyg‘onadi. Bo‘g‘im qizargan, issiq, unga tegib bo‘lmaydi — hatto ko‘rpa ham og‘ir tuyuladi. Bir necha kundan keyin hammasi o‘tib ketadi va ko‘pchilik «shunchaki shamollatdim» yoki «noqulay poyabzal» deb qaror qiladi. Aslida bu podagraning klassik boshlanishi — davolanmasa bo‘g‘im va buyrakni buzadigan, to‘g‘ri yondashuvda esa to‘liq nazorat qilinadigan kasallik.
«Sizda polip topildi» — bu iboradan keyin bemor odatda keragidan ko‘ra ko‘proq qo‘rqadi va ayni paytda eng muhimini yetarlicha baholamaydi. Poliplarning ko‘pchiligi xavfsiz va hech qanday belgi bermaydi. Ammo ularning bir qismi — 7–10 yilda saratonga aylanishi mumkin bo‘lgan jarayonning erta bosqichi. Yaxshi xabar: aynan shu bosqichda muammo bir necha daqiqada, to‘g‘ridan-to‘g‘ri tekshiruv paytida hal qilinadi.
Odam charchoqdan shikoyat qiladi va uni ishga yozadi. Keyin barmoqlarda sanchish paydo bo‘ladi, so‘ng til achishadi, keyin yaqinlari uning unutuvchan va asabiy bo‘lib qolganini payqashadi. Qon tahlili yengil anemiyani, ammo «yirik» eritrotsitlarni ko‘rsatadi. Bunday ketma-ketlik B12 vitamini tanqisligi uchun juda xos — bu holat oson aniqlanadi va to‘liq davolanadi, ammo yillar davomida sezilmay qoladi.
Hayzdan bir hafta oldin ko‘krak dag‘allashadi va og‘riydi, barmoq ostida «sharchalar» sezilib turadi, ayol esa shifokorga borishni oylab kechiktiradi — goh qo‘rquvdan, goh «hayzdan keyin hammasi o‘tib ketadi» degani uchun. Ko‘p hollarda buning ortida haqiqatan ham xavfsiz holat — mastopatiya turadi. Ammo aynan «odatdagiga o‘xshaydi» degan mustaqil baho asosiy xato: xavfsiz zichlanishni e’tibor talab qiladiganidan faqat tekshiruvda ajratish mumkin va bu yarim soat vaqt oladi.
