Foydali materiallar
Tonzillektomiya va adenotomiyadan keyin tiklanish: ota-onalar uchun qo‘llanma
Yo‘nalish: Robotik jarrohlik · Barcha xizmatlar
Tonzillektomiya va adenotomiyadan keyin tiklanish asosan uyda, ota-ona nazoratida kechadi. Og‘riq qachon kuchayishi, tomoqdagi oq qatlam nima ekanligi, nima yedirish va ichirish, qaysi belgilar bilan darhol shifokorga murojaat qilish kerakligini oldindan bilish tiklanishni xavfsiz va tinch o‘tkazishga yordam beradi. Quyida bolalar va kattalar uchun amaliy qo‘llanma.
- Operatsiyadan keyingi birinchi kunlar: nimani kutish kerak
- Tonzillektomiyadan keyin og‘riq kunma-kun
- Ovqatlanish va ichish: suyuqlik eng muhimi
- Og‘riq qoldirish: faqat shifokor aytgani
- Qon ketishi: xavfli belgi
- Adenotomiyadan keyin tiklanish odatda tezroq
- Faollik, bog‘cha va maktabga qaytish
- Ko‘p beriladigan savollar
Operatsiyadan keyingi birinchi kunlar: nimani kutish kerak
Tonzillektomiya (bodomcha bezlarni olib tashlash) yoki adenotomiya (adenoidlarni olib tashlash) — ko‘pincha takrorlanuvchi angina, surunkali tonzillit, burun orqali nafas olish qiyinligi yoki xurrak va uyqu apnoesi sababli qilinadi. Operatsiyaning o‘zi qisqa, lekin tiklanish uyda, ota-ona nazoratida kechadi. Shuning uchun nima normal va nima xavotirli ekanini oldindan bilish muhim.
Odatda bemor narkozdan uyg‘ongach bir necha soat kuzatiladi, so‘ng shifokor ko‘rigidan keyin uyga javob beriladi yoki bir kecha qoldiriladi. Birinchi kun tomoq og‘riydi, uyquchanlik, ozgina ko‘ngil aynishi bo‘lishi mumkin.
Tonzillektomiyadan keyin og‘riq kunma-kun
- 1–2-kun: og‘riq o‘rtacha, og‘riq qoldiruvchi dori bilan nazorat qilinadi.
- 3–7-kun: ko‘pchilikda og‘riq kuchayadi — bu normal holat, chunki yara yuzasida qatlam hosil bo‘ladi. Og‘riq ko‘pincha quloqqa beradi: bu quloq kasalligi emas, tomoq va quloqning umumiy nervlari orqali «aks etgan» og‘riq.
- 7–14-kun: og‘riq asta-sekin kamayadi, ovqatlanish osonlashadi.
Tomoqda bodomcha bezlar o‘rnida oq yoki kulrang qatlam ko‘rinadi — bu yiring emas, yara bitishining tabiiy qobig‘i. U 7–10 kun ichida o‘zi ko‘chadi. Og‘izdan biroz yoqimsiz hid kelishi ham shu davrda odatiy.
Ovqatlanish va ichish: suyuqlik eng muhimi
Og‘riq tufayli bolalar ko‘pincha ichishdan bosh tortadi — bu suvsizlanishga va qon ketish xavfining oshishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun suyuqlik — tiklanishning asosi: oz-ozdan, lekin tez-tez ichiring.
- mos: iliq yoki salqin suv, kompot, sutli bo‘tqa, pyure, qatiq, yumshoq tvorog, muzqaymoq (oz miqdorda), mayin sho‘rva;
- mos emas: issiq, achchiq, nordon (sitrus sharbatlari), qattiq va qirrali ovqat — chips, quruq non, pechenye, yong‘oq;
- yumshoq ovqatni 10–14 kun davom ettirish odatda tavsiya qilinadi.

Og‘riq qoldirish: faqat shifokor aytgani
Og‘riq qoldiruvchi dorini faqat shifokor tayinlagan dozada va vaqtda bering. Og‘riq kuchaymasdan oldin, muntazam berish ovqatlanishni osonlashtiradi. Aspirin bermang — u qon ivishini susaytiradi va qon ketish xavfini oshiradi; bolalarga aspirin umuman tavsiya qilinmaydi. Og‘riq bilan ishlash bo‘yicha umumiy maslahatlar operatsiyadan keyingi og‘riq maqolasida.
Qon ketishi: xavfli belgi
Og‘izdan har qanday yangi, qizil qon chiqishi, qon aralash tupurik yoki qusish, bolaning tez-tez yutinishi (qonni yutayotgan bo‘lishi mumkin) — shoshilinch holat. Kutmang: darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling yoki eng yaqin shifoxonaga boring. Qon ketishi ko‘pincha birinchi sutkada yoki taxminan 5–10-kunlarda, qatlam ko‘chayotganda kuzatiladi.
Shuningdek, quyidagi hollarda shifokorga murojaat qiling: harorat 38,5°C dan yuqori va tushmayapti; bola deyarli ichmayapti, kam siyapti, lablari quruq, holsiz (suvsizlanish belgilari); og‘riq dori bilan ham kamaymayapti.
Adenotomiyadan keyin tiklanish odatda tezroq
Adenoidlar olib tashlangandan keyin tomoq og‘rig‘i odatda yengil bo‘ladi va bir necha kunda o‘tadi. Birinchi kunlarda ovoz «dimog‘da» chiqishi, burun biroz bitib turishi, ozgina qon aralash ajralma normal. Ko‘pchilikda burun orqali nafas olish yaxshilanadi, xurrak kamayadi, lekin to‘liq natija shilliq qavat shishi qaytgach, bir necha haftada ko‘rinadi.
| Mezon | Tonzillektomiya | Adenotomiya |
|---|---|---|
| Og‘riq | Sezilarli, ko‘pincha 3–7-kunlarda kuchayadi, quloqqa beradi | Odatda yengil, bir necha kun |
| Ovqatlanish | Yumshoq, salqin ovqat 10–14 kun | Bir necha kun yumshoq ovqat |
| Qon ketish xavfi | Ayniqsa 1-sutka va 5–10-kunlar | Pastroq, asosan birinchi sutka |
| Bog‘cha / maktabga qaytish | Taxminan 10–14 kundan keyin | Taxminan 1 haftadan keyin |
| Faollik cheklovi | Taxminan 2 hafta sport va jismoniy zo‘riqishsiz | Bir necha kun tinch rejim |
Faollik, bog‘cha va maktabga qaytish
- birinchi kunlarda uyda tinch rejim; yurish mumkin, yugurish va sakrash — yo‘q;
- tonzillektomiyadan keyin taxminan 2 hafta sport, issiq hammom va sauna, uzoq safarlardan saqlaning;
- bog‘cha yoki maktabga tonzillektomiyadan keyin taxminan 10–14 kunda, adenotomiyadan keyin taxminan bir haftada qaytiladi — aniq muddatni shifokor nazorat ko‘rigida aytadi;
- kattalar uchun ham shu muddatlar taxminan to‘g‘ri; kattalarda og‘riq ko‘pincha bolalarnikidan kuchliroq bo‘ladi.
Nazorat ko‘rigi sanasini unutmang. Savollar bo‘lsa, LOR bo‘limi shifokorlari bilan bog‘laning — tiklanish rejasi har bir bemorga alohida tuziladi.
Ko‘p beriladigan savollar
Tonzillektomiyadan keyin og‘riq qancha davom etadi?
Odatda 10–14 kun. Ko‘pchilikda og‘riq 3–7-kunlarda kuchayadi va quloqqa beradi, keyin asta-sekin kamayadi.
Tomoqdagi oq qatlam normalmi?
Ha, bu yiring emas, yara bitishining tabiiy qobig‘i. U odatda 7–10 kun ichida o‘zi ko‘chadi.
Tonzillektomiyadan keyin nima yeyish mumkin?
Yumshoq, salqin yoki iliq ovqat: bo‘tqa, pyure, qatiq, mayin sho‘rva. Issiq, achchiq, nordon va qattiq ovqat taxminan 10–14 kun mumkin emas; eng muhimi — yetarli suyuqlik.
Operatsiyadan keyin og‘izdan qon kelsa nima qilish kerak?
Har qanday yangi qizil qon — shoshilinch holat. Darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling yoki eng yaqin shifoxonaga boring.
Bola bog‘chaga qachon borishi mumkin?
Tonzillektomiyadan keyin taxminan 10–14 kunda, adenotomiyadan keyin taxminan bir haftada. Aniq muddatni shifokor nazorat ko‘rigida aytadi.
Adenotomiyadan keyin xurrak darhol yo‘qoladimi?
Ko‘pincha xurrak kamayadi, lekin to‘liq natija shilliq qavat shishi qaytgach, bir necha haftada ko‘rinadi.
Og‘riq uchun aspirin bersa bo‘ladimi?
Yo‘q. Aspirin qon ketish xavfini oshiradi. Faqat shifokor tayinlagan og‘riq qoldiruvchi dorini bering.
Maslahat uchun shifokorlar
Tonzillektomiya va adenotomiyani hamda operatsiyadan keyingi nazoratni LOR shifokorlarimiz olib boradi. Shu yo‘nalishdagi shifokorlarimiz:
LOR shifokoriga qabulga yoziling
Operatsiya rejalashtiryapsizmi yoki tiklanish bo‘yicha savolingiz bormi? LOR shifokori har bir bosqichni tushuntirib beradi.
Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30Bog‘lanish
Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail:




