Shifokorlar maqolalari
Chaqaloq kolikalari: qorin og'rig'ini qanday yengillashtirish — Saba Darmon, Toshkent
Chaqaloq kolikalari — hayotning dastlabki oylarida sog'lom bolada kuzatiladigan, sababsiz ko'rinadigan uzoq yig'i xurujlari. Bu holat ota-onalarni juda cho'chitadi, lekin aksariyat hollarda xavfsiz bo'lib, vaqt o'tishi bilan o'z-o'zidan o'tib ketadi. Saba Darmon Medical Center pediatrlari kolika paytida bolaga qanday yordam berish va qachon shifokorga murojaat qilish kerakligini tushuntiradi.
Kolika nima va qachon boshlanadi
Kolika — bu chaqaloq ichagidagi gaz va hazm tizimining yetilmaganligi bilan bog'liq qorin og'rig'i xurujlari. Pediatriyada «uchlik qoidasi» qo'llaniladi: yig'i kuniga 3 soatdan ortiq, haftada 3 kundan ko'p va 3 haftadan uzoq davom etsa, kolika haqida gapiriladi. Odatda xurujlar 2–3 haftalikda boshlanadi, 6 haftalikda avjiga chiqadi va 3–4 oylikka borib to'xtaydi.
Belgilari: kolikani qanday tanish mumkin
- bola to'satdan, ko'pincha kechqurun, qattiq yig'lay boshlaydi;
- oyoqlarini qorniga tortadi, mushtlarini siqadi, yuzi qizaradi;
- qorni dam bo'ladi, gaz chiqqach yengillashadi;
- xuruj oralig'ida bola tinch, yaxshi emadi va vazn oladi.
Oxirgi nuqta juda muhim: kolikada bolaning umumiy ahvoli, ishtahasi va vazn qo'shishi buzilmaydi. Aks holda sababni chuqurroq izlash kerak.
Nega paydo bo'ladi
- hazm tizimi va ichak mikroflorasining yetilmaganligi;
- emish paytida havo yutish — noto'g'ri qo'yish yoki shishadagi katta teshik;
- ona sutidagi ayrim mahsulotlarga sezuvchanlik (ko'pincha sigir suti oqsili);
- ortiqcha charchash va asab tizimining qo'zg'aluvchanligi.
Qorin og'rig'ini qanday yengillashtirish mumkin
Har bir bolaga o'z usuli mos keladi — quyidagilarni birma-bir sinab ko'ring:
- qorinni uqalash — kindik atrofida soat mili yo'nalishida yumshoq harakatlar;
- oyoqlarni «velosiped» qilib bukish — gaz chiqishiga yordam beradi;
- emizishdan keyin bolani 10–15 daqiqa tik holatda tutish — havo kekirib chiqishi uchun;
- qoringa iliq (issiq emas!) yo'rgak yoki issiq qo'l qo'yish;
- qorni bilan onaning ko'kragiga yotqizish — «teri teriga» kontakt;
- tebranish, oq shovqin, tinch muhit;
- emizikli ona ratsionida gaz qiluvchi mahsulotlarni kuzatish (karam, dukkaklilar, ko'p sut).
Dori vositalari — simetikon tomchilari, probiotiklar, o'simlik choylari — faqat pediatr tavsiyasi bilan qo'llanilishi kerak. «Qo'shni maslahat qilgan» tomchilar har doim ham foydali emas.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi belgilar kolika emas, kasallik alomati bo'lishi mumkin:
- isitma, holsizlik, rangi oqarib ketishi;
- tez-tez favvora bo'lib qusish;
- axlatda qon yoki shilliq, kuchli ich ketish yoki qabziyat;
- vazn olmaslik yoki vazn yo'qotish;
- yig'ining kun davomida to'xtamasligi, bolaning ovutib bo'lmasligi.
Bunday holatda o'zingiz davolamang — pediatr ko'rigi shart.
Sun'iy ovqatlantirishda kolika: nimaga e'tibor berish kerak
Aralashma bilan boqilayotgan bolalarda kolika sabablari orasida noto'g'ri tanlangan aralashma va ovqatlantirish texnikasi alohida o'rin tutadi. So'rg'ichdagi teshik juda katta bo'lsa, bola sut bilan birga ko'p havo yutadi; juda kichik bo'lsa — charchab, yana havo yutadi. Antikolik shishalar va so'rg'ichlar havo yutishni kamaytiradi. Aralashmani almashtirish haqidagi qarorni faqat pediatr bilan birga qabul qiling: tez-tez almashtirish hazmni yanada izdan chiqaradi. Sigir suti oqsiliga allergiya shubhasida shifokor maxsus davolovchi aralashma tavsiya qilishi mumkin.
Ota-onalarga: o'zingizni ham asrang
Soatlab yig'layotgan bola — butun oila uchun sinov. Yodda tuting: kolika sizning aybingiz emas va bolaning sog'lig'iga xavf solmaydi. Charchoq cho'qqiga chiqqanda bolani xavfsiz joyga — karavotiga yotqizib, 5–10 daqiqa nafas rostlab oling. Bolani hech qachon silkitmang — bu og'ir jarohatlarga olib keladi. Yaqinlaringizdan yordam so'rashdan tortinmang.
Ko'p so'raladigan savollar
Kolika bilan laktoza yetishmovchiligini qanday farqlash mumkin?
Laktoza yetishmovchiligida bezovtalikka ko'pikli, nordon hidli va tez-tez ich kelishi qo'shiladi, vazn olish sekinlashishi mumkin. Kolikada esa ich kelishi odatda normal bo'lib qoladi. Aniq javobni pediatr ko'rik va oddiy tahlillar asosida beradi — taxmin bilan parhez yoki ferment boshlash kerak emas.
Probiotik tomchilar kolikaga yordam beradimi?
Ayrim tadqiqotlarda emizikli bolalarda ba'zi shtammlar yig'i davomiyligini kamaytirgani ko'rsatilgan. Ammo samara hamma bolada ham kuzatilmaydi va vosita tanlovi individual — pediatr bilan maslahatlashib qo'llang.
Kolika qachon o'tib ketadi?
Aksariyat bolalarda 3–4 oylikka borib xurujlar tugaydi. 4 oydan keyin ham davom etsa, pediatr boshqa sabablarni istisno qilishi kerak.
Ukrop suvi va choylar yordam beradimi?
Ularning samarasi ilmiy jihatdan ishonchli isbotlanmagan. Ba'zi bolalarda yengillik kuzatiladi, ammo har qanday vositani berishdan oldin pediatr bilan maslahatlashing — ayniqsa 1 oylikkacha bo'lgan davrda.
Simetikon tomchilari xavfsizmi?
Simetikon ichakdan qonga so'rilmaydi va gaz pufakchalarini mayda bo'laklarga ajratib chiqishini osonlashtiradi — shu bois xavfsiz hisoblanadi. Ammo u kolikaning sababini emas, faqat gaz belgisini kamaytiradi va hamma bolada ham samara bermaydi. Doza va qo'llash tartibini pediatr belgilagani ma'qul.
Emizikli ona nimalarni yemasligi kerak?
Qat'iy universal ro'yxat yo'q. Karam, dukkaklilar, o'ta shirin va gazlantirilgan mahsulotlar ba'zi bolalarda bezovtalik kuchaytiradi — ovqatlanish kundaligi yuritib, aloqani kuzating va parhezni pediatr bilan kelishing.
Pediatr qanday yordam beradi
Shifokor bolani ko'rikdan o'tkazadi, emish texnikasini baholaydi, zarur bo'lsa tahlillar buyuradi va kolikani boshqa kasalliklardan (laktoza yetishmovchiligi, allergiya, ichak infektsiyasi) ajratadi. Ota-onalar aniq harakatlar rejasini oladi — bu xotirjamlik degani.
Saba Darmon Medical Center'da tajribali pediatrlar va o'z laboratoriyamiz bir joyda: bolangizning bezovtaligi sababini aniqlab, yoshiga mos tavsiyalar beramiz. Qabulga telefon yoki sayt orqali yoziling.
Ushbu yo'nalish shifokorlari
📞 +99871 210-30-30 · WhatsApp +998 95 662-30-30
✉️
🌐 Instagram · Telegram · Facebook · YouTube

