Foydali materiallar

Saba Darmon klinikasi binosi

Vaginal histerektomiya: qin orqali bachadonni olib tashlash — kimga mos va tiklanish

Yo‘nalish: Robotik jarrohlik · Barcha xizmatlar

Vaginal histerektomiya — bachadonni qorinda kesma qilmasdan, qin orqali olib tashlash operatsiyasi. Imkon bo‘lgan holatlarda u yaxshi sifatli kasalliklarda afzal ko‘riladigan usul hisoblanadi, ayniqsa bachadon tushishida. Quyida operatsiya qanday bajarilishi, kimga mos va kimga mos emasligi, boshqa usullardan farqi, tuxumdonlar masalasi, xavflar, tiklanish bosqichlari va qachon zudlik bilan murojaat qilish kerakligi tushuntirilgan.

Vaginal histerektomiya nima va u qanday bajariladi

Vaginal histerektomiya — bachadonni qorin devorida hech qanday kesma qilmasdan, qin orqali olib tashlash operatsiyasi. Jarroh qin ichida, bachadon bo‘yni atrofida aylana kesma qiladi, bachadonni ushlab turgan boylamlar va qon tomirlarini navbatma-navbat bog‘laydi yoki maxsus asbob bilan yopadi, so‘ng bachadonni bo‘yni bilan birga qin orqali chiqaradi. Oxirida qinning yuqori qismi — qin gumbazi — so‘riluvchi iplar bilan tikiladi. Terida chandiq qolmaydi: barcha choklar ichkarida bo‘ladi va vaqt o‘tib o‘zi so‘rilib ketadi.

Operatsiya umumiy narkoz yoki spinal anesteziya ostida o‘tadi, uning davomiyligi bachadon kattaligi va qo‘shimcha bosqichlarga bog‘liq. Amerika akusher-ginekologlar kolleji (ACOG) tavsiyalariga ko‘ra, yaxshi sifatli kasalliklarda texnik jihatdan imkon bo‘lsa, vaginal yo‘l afzal ko‘riladigan usul hisoblanadi, chunki u odatda kamroq og‘riq va tezroq tiklanish bilan kechadi. Ba’zan aralash usul — laparoskop yordamida boshlanib, qin orqali yakunlanadigan histerektomiya ham qo‘llanadi.

Qaysi holatlarda bachadonni olib tashlash tavsiya qilinadi

Histerektomiya jiddiy qaror: undan keyin hayz to‘xtaydi va homiladorlik imkonsiz bo‘ladi. Shu sababli u odatda boshqa davolash usullari yordam bermaganda yoki mos kelmaganda taklif qilinadi. Vaginal yo‘l bilan ko‘pincha quyidagi holatlarda bajariladi:

  • bachadon tushishi (prolaps) — qinda og‘irlik, «nimadir tushib turgandek» his, qin kirish qismida bo‘rtma;
  • dori va kichik muolajalar yordam bermagan kuchli yoki uzoq davom etadigan hayz qon ketishlari;
  • o‘rtacha kattalikdagi mioma tugunlari, adenomioz;
  • bachadon bo‘yni yoki endometriydagi ayrim saraton oldi o‘zgarishlari — shifokor ko‘rsatmasi bilan;
  • bachadonga bog‘liqligi aniqlangan surunkali tos og‘rig‘i.

Saraton tashxisi qo‘yilgan holatlarda operatsiya hajmi va usuli boshqacha rejalashtiriladi va bu onkoginekolog bilan alohida muhokama qilinadi. Bachadon tushishida bachadonni saqlaydigan yoki uni mahkamlaydigan boshqa usullar ham bor — batafsil bachadon tushishi va sakrokolpopeksiya maqolasida.

Vaginal histerektomiya kimga mos va kimga mos emas

Usulni tanlashda shifokor bir nechta omilni baholaydi: bachadonning kattaligi va harakatchanligi, qinning kengligi, ilgarigi operatsiyalar va tug‘ruqlar, tuxumdonlarni ko‘rish zarurati.

Ko‘proq mos keladi:

  • bachadon harakatchan va juda katta emas;
  • bachadon tushishi bor yoki qin devorlari bo‘shashgan;
  • ilgari tabiiy tug‘ruqlar bo‘lgan — bu shart emas, lekin qin orqali kirishni osonlashtiradi;
  • qorin bo‘shlig‘ida kuchli bitishmalar kutilmaydi.

Kamroq mos keladi:

  • bachadon juda katta, masalan, ko‘p yoki yirik miomalar tufayli;
  • keng tarqalgan endometrioz yoki ilgarigi operatsiyalardan keyingi kuchli bitishmalar;
  • tuxumdonlarni yaxshilab ko‘rish yoki tuxumdondagi shubhali hosilani olib tashlash kerak;
  • qin tor, bachadon harakatsiz yoki baland joylashgan.

Bunday hollarda laparoskopik yoki robotik usul tanlanishi mumkin; laparoskopik usul haqida laparoskopik ekstirpatsiya sahifasida o‘qing. Kutilmagan holat aniqlansa, jarroh operatsiya paytida ham usulni o‘zgartirishi mumkin — bu xavfsizlik uchun qilinadi va asorat hisoblanmaydi.

Vaginal, laparoskopik, robotik va ochiq histerektomiya: farqi nimada

UsulKesmalarKimga ko‘proq mosTiklanish
VaginalQorinda kesma yo‘q, choklar qin ichidaProlaps, harakatchan va juda katta bo‘lmagan bachadonOdatda eng tez
LaparoskopikQorinda bir nechta kichik teshikBitishmalar, endometrioz, tuxumdonlarni ko‘rish kerak bo‘lgandaTez
RobotikQorinda bir nechta kichik teshikMurakkab anatomiya, semizlik, chuqurda nozik tikishLaparoskopiyaga yaqin
Ochiq (qorin orqali)Qorin pastida kattaroq kesmaJuda katta bachadon, ayrim o‘smalarUzoqroq

Robot yordamida bajariladigan operatsiya haqida robotik histerektomiya maqolasida batafsil yozilgan. Muhimi shuki, «eng zamonaviy» usul emas, aynan sizning holatingizga mos va xavfsiz usul tanlanadi.

Tuxumdonlar va bachadon naylari olib tashlanadimi

Histerektomiya — faqat bachadonni olib tashlash. Tuxumdonlar saqlab qolinsa, ular gormon ishlab chiqarishda davom etadi va menopauza operatsiyadan keyin darhol boshlanmaydi, garchi ayrim tadqiqotlarga ko‘ra u biroz ertaroq kelishi mumkin. Menopauzagacha tuxumdonlarni olib tashlash esa «jarrohlik menopauzasi»ga olib keladi: issiq bosishlar, uyqu buzilishi kabi belgilar birdaniga boshlanadi, uzoq muddatda suyak va yurak salomatligiga ta’sir qilishi mumkin.

Ko‘pincha bachadon naylarini olib tashlash (salpingektomiya) ham muhokama qilinadi — bu tuxumdon o‘smalarining ayrim turlari xavfini kamaytirishi mumkin. Qin orqali tuxumdon va naylarni olib tashlash har doim ham texnik jihatdan oson emas. Qaror yoshingiz, oilaviy tarix, tuxumdonlar holati va shaxsiy xohishingizga qarab birgalikda qabul qilinadi. Bu davrdagi o‘zgarishlar haqida klimaks va menopauza maqolasida o‘qing.

Vaginal histerektomiya oldidan ginekologik ko‘rik — Saba Darmon ginekologiya bo‘limi, Toshkent
Ko‘rikda ginekolog bachadon kattaligi, harakatchanligi va qin devorlari holatini baholab, operatsiya usulini tanlaydi.

Operatsiyaga tayyorgarlik va operatsiya kuni

Operatsiyadan oldin ginekologik ko‘rik, kichik tos UZIsi, bachadon bo‘yni skriningi, qon va siydik tahlillari, kerak bo‘lsa EKG va terapevt xulosasi o‘tkaziladi. Noodatiy qon ketishlarda oldindan endometriydan namuna olinishi mumkin. Anesteziolog narkoz turini tanlaydi va doimiy ichadigan dorilaringizni, ayniqsa qonni suyultiruvchi vositalarni, siz bilan muhokama qiladi.

  • operatsiyaga shifokor aytgan muddatdan beri och qoringa kelinadi;
  • oyoq venalarida qon ivishining oldini olish uchun kompression paypoq, erta yurish va kerak bo‘lsa in’eksiyalar qo‘llanadi;
  • operatsiyadan keyin qisqa muddat siydik kateteri, ba’zan qinda tampon qoldiriladi;
  • ko‘pchilik ayollar shu kunning o‘zida yoki ertasiga turib yura boshlaydi.

Kasalxonada qolish muddati odatda qisqa bo‘ladi va uni holatingizga qarab shifokor belgilaydi. Olib tashlangan bachadon gistologik tekshiruvga yuboriladi — natijani nazorat ko‘rigida albatta muhokama qiling.

Qanday xavf va asoratlar bo‘lishi mumkin

Vaginal histerektomiya odatda yaxshi o‘tkaziladi, lekin har qanday operatsiya kabi uning ham xavflari bor:

  • qon ketish; kamdan-kam hollarda qon quyish kerak bo‘ladi;
  • infeksiya — siydik yo‘llari yoki qin gumbazi sohasida;
  • qovuq, siydik naylari yoki ichakning shikastlanishi — kam uchraydi, lekin jiddiy;
  • oyoq venalarida tromb hosil bo‘lishi va narkozga bog‘liq xavflar;
  • qin gumbazida qon to‘planishi (gematoma);
  • yillar o‘tib qin gumbazining tushishi — shuning uchun operatsiya paytida gumbaz boylamlarga mahkamlanadi.

Agar qin devorlari ham tushgan bo‘lsa (sistotsele yoki rektotsele), bir vaqtning o‘zida qin devorini tiklash — oldingi va orqa kolporafiya bajarilishi mumkin; bu haqda kolpoperineolevatoroplastika sahifasida batafsil. Jinsiy hayot ko‘pchilik ayollarda operatsiyadan keyin yomonlashmaydi, og‘riq va qon ketish yo‘qolgani sababli esa ko‘pincha yaxshilanadi.

Vaginal histerektomiyadan keyin tiklanish

Qorinda kesma bo‘lmagani uchun og‘riq odatda o‘rtacha bo‘ladi va shifokor buyurgan og‘riq qoldiruvchilar bilan nazorat qilinadi. Og‘riqni boshqarish haqida operatsiyadan keyingi og‘riq va tez tiklanish maqolasida o‘qishingiz mumkin.

DavrNima kutish mumkinTavsiyalar
Birinchi kunlarO‘rtacha og‘riq, qindan qonli ajralmaKo‘proq yurish, yetarli suyuqlik, qabziyatdan saqlanish
2–4 haftaCharchoq, ajralma kamayadiYengil uy ishlari; ish turiga qarab ofis ishiga qaytish
Taxminan 6 haftaQin gumbazi bitadiOg‘ir yuk ko‘tarmaslik, jinsiy aloqa va tampondan shifokor ruxsatigacha saqlanish
6 haftadan keyinKo‘pchilik odatiy hayotga qaytadiNazorat ko‘rigi, jismoniy faollikni asta oshirish

Qindan qonli yoki jigarrang ajralma bir necha hafta davom etishi mumkin, choklar iplarining ajralib chiqishi ham tabiiy. Avtomobilni og‘riqsiz keskin tormoz bosa olganingizda va kuchli og‘riq qoldiruvchilarni ichmayotganingizda boshqaring. Hayz endi bo‘lmaydi, homiladorlik imkonsiz; tuxumdonlar saqlangan bo‘lsa, gormonal sikl davom etadi.

Qattiq qon ketish (bir soat ichida prokladka to‘lib qolishi), 38 °C dan yuqori isitma, badbo‘y ajralma, kuchayib borayotgan qorin og‘rig‘i, siya olmaslik yoki qindan doimiy siydik oqishi bo‘lsa — o‘sha kuniyoq shifokorga murojaat qiling. Oyoqda shish va og‘riq, ko‘krakda og‘riq, to‘satdan nafas qisishi, hushdan ketish yoki to‘xtamayotgan qon ketish bo‘lsa — darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Shifokordan nimalarni so‘rash kerak

Konsultatsiyaga savollaringizni oldindan yozib keling: menga aynan vaginal usul mosmi va nima uchun? Tuxumdon va naylarim saqlanadimi? Qin devorlarini ham tiklash kerakmi? Kasalxonada qancha qolaman va ishga qachon qaytaman? Qaysi belgilar paydo bo‘lsa, zudlik bilan murojaat qilishim kerak?

Saba Darmon klinikasida ginekolog mutaxassislar ishlaydi; ko‘rik, UZI va laboratoriya tahlillari shu yerning o‘zida bajariladi. Klinikada bachadonni qin orqali olib tashlash (vaginal ekstirpatsiya) va laparoskopik ekstirpatsiya amalga oshiriladi. Qaysi usul sizga mos kelishini jarroh ko‘rik va tekshiruvlardan keyin tanlaydi hamda barcha afzallik va xavflarni tushuntiradi. Batafsil ma’lumot — ginekologiya bo‘limi sahifasida.

Ko‘p beriladigan savollar

Vaginal histerektomiyadan keyin qachon ishga qaytish mumkin?

Ko‘pchilik ayollar ofis ishiga taxminan ikki-to‘rt haftadan keyin qaytadi, jismoniy og‘ir ishga esa odatda olti haftadan keyin, qin gumbazi bitganidan so‘ng. Muddat sizning umumiy holatingiz, qo‘shimcha bajarilgan bosqichlar (masalan, qin devorlarini tiklash) va ishingiz turiga bog‘liq. Charchoq bir necha hafta davom etishi tabiiy, shuning uchun faollikni asta-sekin oshiring. Aniq muddatni nazorat ko‘rigida shifokoringiz aytadi.

Vaginal histerektomiyadan keyin menopauza boshlanadimi?

Agar tuxumdonlar saqlab qolinsa, ular gormon ishlab chiqarishda davom etadi va menopauza darhol boshlanmaydi, garchi ayrim tadqiqotlarga ko‘ra u biroz ertaroq kelishi mumkin. Hayz esa baribir to‘xtaydi, chunki bachadon olib tashlangan. Tuxumdonlar menopauzagacha olib tashlansa, jarrohlik menopauzasi belgilari tez boshlanadi. Shuning uchun tuxumdonlar bo‘yicha qaror operatsiyadan oldin shifokor bilan batafsil muhokama qilinadi.

Operatsiyadan keyin jinsiy hayot qachon mumkin va u o‘zgaradimi?

Odatda qin gumbazi bitguncha, taxminan olti hafta davomida jinsiy aloqadan saqlanish tavsiya qilinadi; aniq muddatni shifokor ko‘rikdan keyin aytadi. Ko‘pchilik ayollarda jinsiy hayot operatsiyadan keyin yomonlashmaydi, og‘riq va qon ketish yo‘qolgani uchun esa ko‘pincha yaxshilanadi. Quruqlik yoki noqulaylik sezilsa, uyalmasdan ginekologga ayting — buni hal qilishning samarali yo‘llari bor. Shu davrda tampon ishlatmaslik ham tavsiya qilinadi.

Tug‘magan ayolga vaginal histerektomiya qilish mumkinmi?

Ha, ba’zan mumkin. Tabiiy tug‘ruqlar qin orqali kirishni osonlashtiradi, lekin bu majburiy shart emas. Hal qiluvchi omillar — bachadon kattaligi va harakatchanligi, qinning kengligi, bitishmalar yoki endometrioz bor-yo‘qligi. Agar vaginal yo‘l xavfsiz bo‘lmasa, laparoskopik yoki robotik usul taklif qilinadi. Qarorni jarroh ko‘rik va UZIdan keyin qabul qiladi hamda sababini sizga tushuntirib beradi.

Vaginal histerektomiya laparoskopiyadan yaxshiroqmi?

Mos bemorlarda vaginal usul odatda qorinda kesmasiz, kam og‘riq va tez tiklanish bilan kechadi, shuning uchun xalqaro tavsiyalar uni imkon bo‘lganda afzal ko‘radi. Ammo katta bachadon, bitishmalar, endometrioz yoki tuxumdonlarni ko‘rish zarur bo‘lsa, laparoskopik yoki robotik usul xavfsizroq bo‘lishi mumkin. Har bir usulning o‘z o‘rni bor va tanlov sizning holatingizga bog‘liq.

Maslahat uchun shifokorlar

Vaginal histerektomiyaga ko‘rsatma va mos usulni ginekologlarimiz ko‘rik va tekshiruvlardan keyin aniqlaydi. Shu yo‘nalishdagi shifokorlarimiz:

Ginekologga qabulga yoziling

Bachadonni olib tashlash tavsiya qilindimi yoki bachadon tushishi bezovta qilyaptimi? Ko‘rikdan keyin ginekolog sizga mos usulni tushuntiradi.

Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30

Bog‘lanish

Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Instagram · Telegram · Facebook · YouTube

Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ