Foydali materiallar
Quloq pardasi teshilishi: belgilari, nima qilish va qachon timpanoplastika kerak
Yo‘nalish: Robotik jarrohlik · Barcha xizmatlar
Quloq pardasi teshilishi (nog‘ora parda perforatsiyasi) — otit, paxtali tayoqcha bilan tozalash yoki bosim farqi natijasida pardada teshik paydo bo‘lishi. U og‘riq, quloqdan ajralma va eshitish pasayishi bilan namoyon bo‘ladi. Quyida sabablar, belgilar, birinchi kunlarda nima qilish va nima qilmaslik, teshik qachon o‘zi bitishi va qachon timpanoplastika kerakligi tushuntirilgan.
Quloq pardasi nima va qanday teshiladi
Nog‘ora parda — tashqi eshitish yo‘lini o‘rta quloqdan ajratib turadigan, qog‘ozdek yupqa parda. U tovush to‘lqinidan tebranadi va bu tebranishni eshitish suyakchalariga uzatadi. Parda yupqa bo‘lgani uchun bosim, yallig‘lanish yoki shikast natijasida yirtilishi mumkin. Asosiy sabablar:
- O‘tkir otit — o‘rta quloqda yiring to‘planib, pardani ichkaridan bosadi va yorib chiqadi. Bolalarda ayniqsa ko‘p uchraydi.
- Surunkali otit — uzoq davom etgan yallig‘lanish pardani yupqalashtiradi, teshik bitmay qoladi, quloqdan vaqti-vaqti bilan ajralma keladi.
- Mexanik shikast — paxtali tayoqcha, gugurt, soch to‘g‘nog‘ichi bilan quloqni tozalash.
- Bosim shikasti — quloqqa shapaloq tushishi, samolyotda qo‘nish paytidagi bosim farqi, sho‘ng‘ish (barotravma).
- Kuchli portlash yoki ovoz — juda yaqindan bo‘lgan qattiq zarba to‘lqini.
Quloq pardasi teshilishi belgilari
Otitda ko‘pincha avval quloqda kuchli og‘riq bo‘ladi, keyin to‘satdan quloqdan suyuqlik yoki yiring oqadi va og‘riq birdan kamayadi — bu parda yorilganini bildiradi. Shikastda og‘riq darhol paydo bo‘ladi, ba’zan ozgina qon keladi. Boshqa belgilar: eshitish pasayishi, quloq bitib qolgandek his, quloqda shovqin yoki g‘uvillash (tinnitus).
Nima qilish va nima qilmaslik kerak
- quloqqa suv kirishidan saqlang: cho‘milishda quloqqa vazelin surtilgan paxta qo‘ying, suzishga bormang;
- shifokor buyurmagan tomchilarni tomizmang — ba’zi tomchilar teshik orqali o‘rta quloqqa o‘tib, zarar yetkazishi mumkin;
- quloqni paxtali tayoqcha bilan tozalamang, ichiga hech narsa kiritmang;
- burunni kuchli qoqmang, aksirganda og‘zingizni ochiq tuting;
- imkon qadar tezroq LOR shifokoriga ko‘rining.
Quloq shikastidan keyin kuchli bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, yuz mushaklarining bir tomonlama kuchsizlanishi, yuqori isitma yoki eshitishning keskin yo‘qolishi bo‘lsa — bu ichki quloq yoki yuz nervi shikastlanganini bildirishi mumkin. Darhol shifokorga murojaat qiling yoki 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Tekshiruv: otoskopiya va eshitish testi
LOR shifokori quloqni otoskop yoki otoendoskop bilan ko‘radi — teshikning kattaligi, joyi, chetlari va o‘rta quloqda yallig‘lanish bor-yo‘qligi baholanadi. Keyin audiometriya qilinadi: eshitish qanchalik pasaygani va u faqat parda bilan bog‘liqmi yoki suyakchalar ham zararlanganmi — shu aniqlanadi. Bu tekshiruvlar haqida eshitishni tekshirish maqolasida batafsil. Surunkali jarayonda ba’zan chakka suyagi MSKTsi ham kerak bo‘ladi.
O‘zi bitadimi yoki operatsiya kerakmi
Shikast natijasidagi kichik teshiklar ko‘pincha bir necha hafta ichida o‘zi bitadi — asosiysi quloqni quruq saqlash va infeksiyaga yo‘l qo‘ymaslik. O‘tkir otitdagi teshik ham yallig‘lanish davolangach ko‘p hollarda yopiladi. Taxminan 3 oy ichida bitmagan teshik esa odatda o‘z-o‘zidan yopilmaydi.
| Ko‘pincha o‘zi bitadi | Odatda operatsiya kerak |
|---|---|
| Yangi, kichik, shikast natijasidagi teshik | Taxminan 3 oydan ortiq bitmagan teshik |
| O‘tkir otitdan keyingi teshik, yallig‘lanish davolangan | Surunkali otit, quloqdan qaytalanuvchi ajralma |
| Eshitish biroz pasaygan va tiklanib boryapti | Eshitish sezilarli darajada pasaygan |
| Teshik chetlari toza, infeksiya yo‘q | Katta yoki chetiga yetgan teshik, xolesteatoma gumoni |
Timpanoplastika qachon kerak va qanday o‘tadi
Timpanoplastika — nog‘ora pardani tiklash operatsiyasi. Teshik bemorning o‘z to‘qimasi (odatda quloq atrofidagi mushak qobig‘i yoki tog‘ay) bilan yopiladi. Operatsiya mikroskop yoki endoskop ostida, ko‘pincha quloq yo‘li orqali bajariladi. Agar eshitish suyakchalari ham zararlangan bo‘lsa, ular bir vaqtda tiklanadi — bu ossikuloplastika deyiladi. Batafsil timpanoplastika haqidagi maqolada. Bolalarda o‘rta quloqda suyuqlik to‘planishi bilan bog‘liq muammolar alohida yondashuv talab qiladi — ekssudativ otit haqida o‘qing.
Timpanoplastikadan keyin tiklanish
- quloqni quruq saqlash — shifokor ruxsat bermaguncha suv kiritmaslik;
- burunni kuchli qoqmaslik, aksirganda og‘izni ochiq tutish;
- bir necha hafta samolyotda uchmaslik, sho‘ng‘imaslik va og‘ir yuk ko‘tarmaslik;
- quloq yo‘lidagi tamponni shifokor nazorat ko‘rigida oladi;
- eshitish odatda bir necha hafta ichida asta-sekin yaxshilanadi; yakuniy natija audiometriya bilan baholanadi.
Qaysi holatda kutish mumkin, qachon operatsiya kerakligini faqat LOR shifokori ko‘rik va eshitish testlaridan keyin hal qiladi. Klinikamizning LOR bo‘limi sahifasida batafsil.
Ko‘p beriladigan savollar
Quloq pardasi teshilsa o‘zi bitadimi?
Ko‘pincha ha: kichik shikast teshiklari bir necha hafta ichida bitadi. Taxminan 3 oy ichida bitmagan teshik odatda o‘zi yopilmaydi va operatsiya talab qilishi mumkin.
Quloq pardasi teshilganini qanday bilsa bo‘ladi?
Odatda kuchli og‘riqdan keyin quloqdan suyuqlik oqadi va og‘riq kamayadi; eshitish pasayadi, quloqda shovqin paydo bo‘ladi. Aniq javobni LOR ko‘rigi beradi.
Teshik bo‘lsa quloqqa tomchi tomizsa bo‘ladimi?
Faqat shifokor buyurgan tomchilarni. Ba’zi tomchilar teshik orqali o‘rta quloqqa o‘tib, zarar yetkazishi mumkin.
Quloq pardasi teshilganda cho‘milsa bo‘ladimi?
Cho‘milish mumkin, lekin quloqqa vazelin surtilgan paxta qo‘yib, suv kirishidan saqlang. Suzish va sho‘ng‘ish teshik bitguncha mumkin emas.
Timpanoplastika qachon qilinadi?
Teshik taxminan 3 oy ichida bitmaganda, quloqdan surunkali ajralma kelganda yoki eshitish sezilarli pasayganda. Qarorni LOR shifokori ko‘rik va audiometriyadan keyin qabul qiladi.
Timpanoplastikadan keyin samolyotda qachon uchish mumkin?
Odatda bir necha hafta kutish tavsiya qilinadi. Aniq muddatni nazorat ko‘rigidan keyin shifokor aytadi.
Quloq pardasi teshilsa eshitish butunlay yo‘qoladimi?
Odatda yo‘q — ko‘pincha eshitish qisman pasayadi va teshik bitgach yoki tiklangach yaxshilanadi. Keskin eshitish yo‘qolishi bo‘lsa, darhol shifokorga boring.
Maslahat uchun shifokorlar
Quloq pardasi teshilishini LOR shifokorlarimiz tekshiradi va davolaydi, kerak bo‘lsa timpanoplastika bajaradi. Shu yo‘nalishdagi shifokorlarimiz:
LOR shifokoriga qabulga yoziling
Quloqdan suyuqlik keldimi yoki shikastdan keyin eshitish pasaydimi? Otoendoskopiya teshikni bir necha daqiqada ko‘rsatadi.
Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30Bog‘lanish
Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail:




