Foydali materiallar

Saba Darmon klinikasi binosi

Paratonzillyar abssess: belgilari, shoshilinch holatlar va davolash

Yo‘nalish: Robotik jarrohlik · Barcha xizmatlar

Paratonzillyar abssess — murtak atrofidagi to‘qimada yiring to‘planishi bo‘lib, odatda anginadan keyin rivojlanadi. U bir tomonlama kuchli tomoq og‘rig‘i, og‘izni ochish qiyinligi, bo‘g‘iq ovoz va yuqori isitma bilan namoyon bo‘ladi. Quyida abssess belgilari, shoshilinch holatlar, nega uni uyda faqat antibiotik bilan davolab bo‘lmasligi, LOR shifokori qanday davolashi va qachon tonzillektomiya kerakligi tushuntirilgan.

Paratonzillyar abssess nima

Paratonzillyar abssess — tanglay bodomchasi (murtak) bilan uni o‘rab turgan to‘qimalar orasida yiring to‘planishi. Xalq orasida uni ko‘pincha «yiringli angina» yoki «tomoq xo‘ppozi» deyishadi. Bu tomoqning eng ko‘p uchraydigan chuqur infeksiyalaridan biri bo‘lib, asosan o‘smirlar va yosh kattalarda kuzatiladi, lekin har qanday yoshda bo‘lishi mumkin. Abssess deyarli har doim bir tomonda joylashadi va o‘z-o‘zidan o‘tib ketmaydi — LOR shifokori yordamini talab qiladi.

Paratonzillyar abssess nima uchun paydo bo‘ladi

Ko‘pincha abssess angina (o‘tkir tonzillit) asorati sifatida rivojlanadi: infeksiya murtak kapsulasidan tashqariga chiqib, atrofdagi yumshoq to‘qimaga o‘tadi. Avval yallig‘lanish va shish (paratonzillit) boshlanadi, keyin yiring to‘planib, bo‘shliq hosil bo‘ladi. Xavf omillari:

  • angina davolanmasdan yoki oxirigacha davolanmasdan qolishi;
  • surunkali tonzillit va tez-tez qaytalanadigan anginalar — bu haqda surunkali tonzillit maqolasida;
  • chekish;
  • tish va milk infeksiyalari;
  • immunitet pasayishi, qandli diabet.

Ba’zan abssess oldin angina sezilmagan holda ham paydo bo‘ladi.

Paratonzillyar abssess belgilari

Odatda anginadan bir necha kun o‘tib, ahvol biroz yaxshilangandek bo‘ladi, keyin yana keskin yomonlashadi. Xarakterli belgilar:

  • bir tomonlama kuchli tomoq og‘rig‘i, ko‘pincha quloqqa beradi;
  • og‘izni ochish qiyinligi (trizm) — chaynov mushaklari tirishadi, og‘iz bir-ikki barmoq kengligidan ko‘p ochilmaydi;
  • bo‘g‘iq, «og‘zida issiq kartoshka bordek» ovoz;
  • yutishning juda og‘riqli bo‘lishi, shuning uchun so‘lakni yuta olmaslik va so‘lak oqishi;
  • yuqori isitma, holsizlik, bosh og‘rig‘i;
  • og‘izdan yoqimsiz hid;
  • bo‘yinda, jag‘ ostida og‘riqli kattalashgan limfa tugunlari;
  • ko‘rikda — yumshoq tanglayning bir tomonlama bo‘rtib chiqishi va kichik tilchaning sog‘lom tomonga siljishi.

Shoshilinch belgilar: qachon darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak

Nafas olish qiyinlashsa, nafas olganda xirillash yoki hushtak ovozi eshitilsa, so‘lakni ham yuta olmasangiz, bo‘yin shishi tez kattalashsa, boshni burish juda og‘riqli bo‘lsa, ko‘krak qafasida og‘riq paydo bo‘lsa yoki umumiy ahvol keskin yomonlashsa — bu infeksiya bo‘yinning chuqur qatlamlariga tarqalayotganini bildirishi mumkin. Kutmang: darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Shoshilinch belgilar bo‘lmasa ham, bir tomonlama kuchli tomoq og‘rig‘i, og‘izni ochish qiyinligi va bo‘g‘iq ovoz bo‘lsa, LOR shifokoriga o‘sha kunning o‘zida murojaat qilish kerak.

Nega uyda faqat antibiotik bilan davolab bo‘lmaydi

Antibiotik yallig‘lanishning dastlabki bosqichida (paratonzillitda) yordam berishi mumkin. Lekin abssess shakllanganda yiring yopiq bo‘shliqda bo‘ladi va dori unga yetarli darajada yetib bormaydi. Yiring chiqarilmasa, infeksiya bo‘yin to‘qimalariga tarqalishi, nafas yo‘llarini siqishi yoki qonga o‘tishi mumkin. Shuning uchun o‘zingiz antibiotik ichishni boshlab, «o‘tib ketar» deb kutish xavfli — bu faqat tashxisni kechiktiradi.

BelgiOddiy anginaParatonzillyar abssess
Og‘riqIkki tomonlama yoki tarqoqBir tomonlama, juda kuchli, quloqqa beradi
Og‘izni ochishOdatda erkinQiyin (trizm)
OvozDeyarli o‘zgarmaydiBo‘g‘iq, «og‘zida issiq kartoshka bordek»
Kichik tilchaO‘rtadaSog‘lom tomonga siljigan
KechishiBir necha kunda yaxshilanadiVaqtincha yaxshilanishdan keyin keskin yomonlashadi
DavolashShifokor qaroriga ko‘ra, ko‘pincha ambulatorLOR shifokori tomonidan yiringni chiqarish va antibiotiklar
Paratonzillyar abssess — tomoqni LOR ko‘rigi, Saba Darmon LOR bo‘limi, Toshkent
LOR ko‘rigi: yumshoq tanglayning bir tomonlama bo‘rtishi va kichik tilchaning siljishi abssessga ishora qiladi.

Paratonzillyar abssess qanday davolanadi

Tashxisni LOR shifokori tomoqni ko‘rib qo‘yadi. Shubhali hollarda yoki infeksiya chuqur tarqalgan gumon bo‘lsa, bo‘yin UTTsi yoki MSKTsi qilinadi. Davolash odatda quyidagilardan iborat:

  • Igna bilan so‘rib olish (punksiya) — mahalliy og‘riqsizlantirishdan keyin abssess bo‘shlig‘iga igna kiritilib, yiring so‘rib olinadi. Bu tashxisni ham tasdiqlaydi.
  • Kesib, yiringni chiqarish (drenaj) — kerak bo‘lsa, shilliq qavatda kichik kesma qilinib, bo‘shliq ochiladi va yiring chiqariladi. Ba’zan muolajani bir-ikki kundan keyin takrorlash kerak bo‘ladi.
  • Antibiotiklar — turini va qabul qilish usulini shifokor belgilaydi; og‘ir holatlarda ular tomir orqali yuboriladi.
  • Og‘riqni qoldirish — yutish va ovqatlanishni yengillashtirish uchun, shifokor tavsiyasiga ko‘ra.
  • Yetarli suyuqlik — og‘riq tufayli kam ichgan bemorlarda suvsizlanish xavfi bor; yuta olmaganda tomir orqali suyuqlik beriladi.

Yiring chiqarilgach, ko‘pchilik bemorlar bir-ikki kun ichida sezilarli yengillikni his qiladi: og‘riq kamayadi, og‘iz osonroq ochiladi. Ba’zan, ayniqsa og‘ir holatlarda, kuzatuv uchun statsionarda qolish tavsiya etiladi.

Qachon tonzillektomiya tavsiya qilinadi

Bir martalik abssessdan keyin murtaklarni olib tashlash shart emas. Lekin ayrim hollarda shifokor tonzillektomiya — tanglay bodomchalarini olib tashlash operatsiyasini taklif qilishi mumkin:

  • paratonzillyar abssess qaytalangan bo‘lsa;
  • bemorda surunkali tonzillit va yiliga bir necha marta angina bo‘lsa;
  • abssess drenajdan keyin ham to‘liq o‘tmasa;
  • murtaklar kattalashgani sababli uyquda nafas olish buzilsa.

Odatda operatsiya yallig‘lanish to‘liq bosilgandan bir necha hafta keyin rejali tarzda bajariladi; ba’zi hollarda shifokor uni erta bajarishni ham ko‘rib chiqadi. Operatsiya haqida batafsil — tonzillektomiya maqolasida. Qaror ko‘rik va kasallik tarixiga qarab qabul qilinadi.

Abssessdan keyin tiklanish va uyda parvarish

  • shifokor buyurgan antibiotik kursini oxirigacha davom ettiring, o‘zingiz to‘xtatmang;
  • ko‘p suyuqlik iching — iliq choy, suv, kompot; juda issiq va achchiq ovqatdan saqlaning;
  • dastlabki kunlarda yumshoq, iliq, ezilgan ovqat iste’mol qiling;
  • og‘izni shifokor tavsiya qilgan eritma yoki iliq suv bilan chayqang;
  • chekmang — bu tuzalishni sekinlashtiradi va qaytalanish xavfini oshiradi;
  • og‘riq yoki isitma qaytsa, og‘iz yana yomon ochila boshlasa — darhol qayta ko‘rikka keling.

Agar keyinchalik tonzillektomiya qilinsa, undan keyingi parvarish haqida tonzillektomiyadan keyin tiklanish maqolasida o‘qing.

Tomoq og‘rig‘ining sababi — oddiy angina, paratonzillit yoki abssess — buni faqat LOR shifokori ko‘rikdan keyin aniqlaydi va davolash usulini tanlaydi. Batafsil klinikamizning LOR bo‘limi va xizmatlar sahifalarida.

Ko‘p beriladigan savollar

Paratonzillyar abssess o‘zi yorilib ketadimi?

Ba’zan abssess o‘zi yoriladi, lekin buni kutish xavfli: infeksiya bo‘yin to‘qimalariga tarqalishi mumkin. Yiringni LOR shifokori xavfsiz chiqarishi kerak.

Paratonzillyar abssessni anginadan qanday farqlash mumkin?

Abssessda og‘riq bir tomonlama va juda kuchli bo‘ladi, og‘iz yomon ochiladi, ovoz bo‘g‘iqlashadi. Aniq tashxisni LOR shifokori tomoqni ko‘rib qo‘yadi.

Abssessni faqat antibiotik bilan davolasa bo‘ladimi?

Dastlabki yallig‘lanish bosqichida antibiotik yordam berishi mumkin. Yiring to‘plangan bo‘lsa, odatda uni punksiya yoki kesma orqali chiqarish kerak.

Abssessni ochish og‘riqlimi?

Muolaja mahalliy og‘riqsizlantirish ostida bajariladi, shuning uchun u odatda qisqa va chidasa bo‘ladigan darajada. Yiring chiqqach, og‘riq ko‘pincha tez kamayadi.

Paratonzillyar abssessdan keyin murtaklarni olib tashlash kerakmi?

Har doim emas. Abssess qaytalansa yoki surunkali tonzillit bo‘lsa, shifokor tonzillektomiyani taklif qilishi mumkin.

Paratonzillyar abssess qancha vaqtda tuzaladi?

Yiring chiqarilgach, ko‘pchilikda ahvol bir-ikki kunda yaxshilanadi. To‘liq tiklanish odatda bir-ikki hafta davom etadi.

Qaysi belgilarda darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak?

Nafas olish qiyinlashsa, so‘lakni yuta olmasangiz, bo‘yin shishi tez kattalashsa yoki ahvol keskin yomonlashsa. Bunday holatda kutish mumkin emas.

Maslahat uchun shifokorlar

Paratonzillyar abssessni LOR shifokorlarimiz aniqlaydi, yiringni xavfsiz chiqaradi va kerak bo‘lsa tonzillektomiyani rejalashtiradi. Shu yo‘nalishdagi shifokorlarimiz:

LOR shifokoriga qabulga yoziling

Tomoq bir tomonda qattiq og‘riyaptimi va og‘iz yomon ochilyaptimi? LOR ko‘rigini kechiktirmang.

Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30

Bog‘lanish

Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Instagram · Telegram · Facebook · YouTube

Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ