Foydali materiallar

Saba Darmon klinikasi binosi

Asherman sindromi: bachadon ichi bitishmalari, kam hayz va bepushtlik

Yo‘nalish: Robotik jarrohlik · Barcha xizmatlar

Asherman sindromi — bachadon ichida chandiq bitishmalari hosil bo‘lishi, ko‘pincha qirish yoki tug‘ruqdan keyin. U hayzning keskin kamayishi yoki to‘xtashi, siklik og‘riq, bepushtlik va takroriy homila tushishi bilan namoyon bo‘ladi. Quyida bitishmalar sabablari, belgilari, boshqa holatlardan farqi, gisteroskopiya bilan tashxis va davolash, keyingi homiladorlik va oldini olish choralari tushuntirilgan.

Asherman sindromi nima

Asherman sindromi — bachadon bo‘shlig‘i ichida chandiq to‘qimasi, ya’ni bitishmalar (sinexiyalar) hosil bo‘lishi va shu sababli hayz, homilador bo‘lish yoki homilani ko‘tarish bilan bog‘liq muammolar paydo bo‘lishi. Sog‘lom bachadonda old va orqa devorlar bir-biriga tegib tursa ham, ular yopishib qolmaydi: har oy endometriy — bachadonning ichki shilliq qavati — o‘sadi va hayz bilan ko‘chadi. Endometriyning chuqur, «o‘suvchi» qavati shikastlansa, devorlar orasida tolali ko‘prikchalar paydo bo‘ladi. Ular bo‘shliqning kichik qismini egallashi ham, deyarli butun bo‘shliqni bekitib qo‘yishi ham mumkin.

Bitishmalar bo‘lib, hech qanday belgi bermasa, shifokorlar ko‘pincha «bachadon ichi bitishmalari» deyishadi; «sindrom» atamasi esa ular kam hayz, og‘riq yoki bepushtlik bilan namoyon bo‘lganda ishlatiladi.

Bachadon ichi bitishmalari nega paydo bo‘ladi

Asosiy sabab — endometriyning mexanik shikastlanishi, ayniqsa homiladorlik bilan bog‘liq davrda, chunki bu vaqtda bachadon devori ayniqsa nozik bo‘ladi. Xavfni oshiradigan holatlar:

  • homila tushishi yoki rivojlanmay qolgan homiladorlikdan keyin bachadonni qirish (kyuretaj);
  • tug‘ruqdan keyin yo‘ldosh qoldiqlari yoki qon ketish tufayli o‘tkazilgan qirish;
  • qirishning bir necha marta takrorlanishi — har bir muolaja xavfni oshiradi;
  • bachadon bo‘shlig‘i ochilgan operatsiyalar: chuqur mioma tugunlarini olib tashlash, to‘siqni kesish, ba’zan kesar kesish;
  • bachadon ichidagi infeksiya (endometrit), jumladan sil kasalligining jinsiy a’zolar shakli.

Har bir qirishdan keyin bitishma paydo bo‘lavermaydi, ko‘pchilik ayollarda hammasi joyida bo‘ladi. Lekin yuqoridagi muolajalardan keyin hayz sezilarli o‘zgarsa, buni e’tiborsiz qoldirmaslik kerak.

Asherman sindromi belgilari: kam hayz, og‘riq va bepushtlik

  • hayzning keskin kamayishi yoki butunlay to‘xtashi — ko‘pincha qirish yoki tug‘ruqdan keyin boshlanadi, gormonlar esa normal bo‘ladi;
  • har oy takrorlanadigan og‘riq, lekin qon kelmasligi — bu qon bachadon ichida to‘planib qolganini ko‘rsatishi mumkin;
  • homilador bo‘la olmaslik — embrion yopishishi uchun sog‘lom endometriy kerak;
  • takroriy homila tushishi yoki keyingi homiladorliklarda yo‘ldosh bilan bog‘liq muammolar.

Ba’zi ayollarda yengil bitishmalar hech qanday belgi bermaydi va boshqa sabab bilan qilingan tekshiruvda tasodifan topiladi.

Kam hayz sabablari: Asherman sindromini boshqa holatlardan qanday farqlash

Hayzning kamayishi yoki to‘xtashi ko‘p sabablarga ega, shuning uchun shifokor avvalo boshqa holatlarni istisno qiladi:

HolatXos belgilarAsosiy tekshiruv
HomiladorlikHayz kechikishi, ko‘ngil aynishiHomiladorlik testi, UZI
Gormonal buzilishlar (qalqonsimon bez, prolaktin, tuxumdon faoliyati)Notekis sikl, vazn o‘zgarishi, boshqa umumiy belgilarGormon tahlillari
Tuxumdon faoliyatining erta susayishiIssiq bosishlar, hayz siyraklashadiGormonlar, tuxumdon zaxirasi
Asherman sindromiQirish yoki tug‘ruqdan keyin hayz kamaygan, gormonlar normalUZI, gisteroskopiya
Bachadon bo‘yni kanalining torayishiOg‘riqli, juda kam hayz, muolajadan keyinKo‘rik, UZI, zond

Kuchli va og‘riqli hayz esa Asherman uchun xos emas — bunday holatda boshqa sabablar, masalan adenomioz tekshiriladi. Sikl buzilishlarining umumiy sabablari haqida hayz sikli buzilishlari maqolasida o‘qing.

Qachon shoshilinch yordam kerak

Asherman sindromining o‘zi odatda shoshilinch holat emas. Lekin qirish yoki gisteroskopiyadan keyingi kunlarda, shuningdek kuchli siklik og‘riqda quyidagi belgilarga e’tibor bering.

Muolajadan keyin isitma, badbo‘y ajralma, kuchayib borayotgan qorin pasti og‘rig‘i yoki hayz kelmasdan har oy kuchli og‘riq bo‘lsa — o‘sha kuniyoq ginekologga murojaat qiling. Qattiq qon ketish, hushdan ketish, homiladorlik testi musbat bo‘lib qorinda keskin og‘riq paydo bo‘lsa — darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Asherman sindromi — bachadon ichi bitishmalarini tekshirish, Saba Darmon ginekologiya bo‘limi, Toshkent
Kam hayz va bepushtlik sababini aniqlashda ginekolog UZI va gisteroskopiya natijalariga tayanadi.

Tashxis: nega gisteroskopiya «oltin standart» hisoblanadi

Tekshiruv odatda homiladorlik testi va gormon tahlillaridan boshlanadi — bu boshqa sabablarni istisno qilish uchun kerak. So‘ng qin orqali UZI qilinadi: endometriyning juda yupqaligi yoki uzilib qolgani bitishmalarga shubha uyg‘otadi. Uch o‘lchamli UZI va bachadon bo‘shlig‘iga steril suyuqlik yuborib bajariladigan sonogisterografiya qo‘shimcha ma’lumot beradi.

Biroq aniq tashxis gisteroskopiya bilan qo‘yiladi: qin va bachadon bo‘yni orqali ingichka optik asbob kiritilib, bachadon ichi bevosita ko‘riladi. Shifokor bitishmalar qayerda joylashgani, qanchalik zich ekani va bo‘shliqning qancha qismi bekilganini baholaydi — davolash rejasi va prognoz shunga bog‘liq. Gisteroskopiyada polip yoki endometriy giperplaziyasi kabi boshqa o‘zgarishlar ham ko‘rinadi; ular haqida bachadon polipi va endometriy giperplaziyasi maqolasida o‘qing.

Asherman sindromini davolash: gisteroskopik adgeziolizis

Belgilar bo‘lmasa va homiladorlik rejalashtirilmasa, yengil bitishmalarni davolash shart bo‘lmasligi mumkin. Davolash kerak bo‘lganda asosiy usul — gisteroskopik adgeziolizis: qorinda kesmasiz, bachadon ichiga kiritilgan asbob orqali bitishmalar ingichka qaychi yoki elektr asbobi bilan ehtiyotkorlik bilan kesiladi va bo‘shliq shakli tiklanadi. Bu muolaja gisterorezektoskopiya deb ham ataladi; batafsil gisteroskopiya va gisterorezektoskopiya maqolasida.

  • Qayta bitishishning oldini olish. Bitishmalar qaytadan hosil bo‘lishga moyil. Shuning uchun shifokor holatga qarab gormonal yordam, bachadon ichiga vaqtincha ballon yoki spiral qo‘yish kabi choralarni tanlashi mumkin. Bu choralar har kimga kerak emas, qaror individual qabul qilinadi.
  • Nazorat gisteroskopiyasi. Ko‘pincha bir necha haftadan keyin bo‘shliq qayta ko‘riladi: yangi, hali yumshoq bitishmalar bo‘lsa, ular oson ajratiladi.
  • Takroriy muolajalar. Og‘ir holatlarda bo‘shliqni to‘liq tiklash uchun bir necha bosqich kerak bo‘lishi mumkin.

Davolash natijasi asosan bitishmalar qanchalik keng ekaniga va qolgan endometriy holatiga bog‘liq. Yengil va o‘rtacha holatlarda hayz ko‘pincha tiklanadi, og‘ir holatlarda esa natija oldindan aytish qiyinroq.

Asherman sindromidan keyin homiladorlik

Davolashdan keyin ko‘p ayollar homilador bo‘ladi, ayniqsa bitishmalar unchalik keng bo‘lmagan bo‘lsa. Homiladorlikni qachon rejalashtirish mumkinligini shifokor nazorat gisteroskopiyasi natijasiga qarab aytadi. Ba’zan yordamchi reproduktiv texnologiyalar kerak bo‘ladi — bu haqda ayollarda bepushtlik maqolasida o‘qing.

Asherman sindromi davolangan ayollarda homiladorlik yuqori xavfli hisoblanadi: homila tushishi, muddatidan oldin tug‘ruq va yo‘ldoshning noto‘g‘ri joylashishi yoki bachadon devoriga chuqur o‘sib kirishi xavfi oshadi. Shuning uchun homiladorlik tajribali akusher nazoratida, muntazam UZI bilan kuzatiladi va tug‘ruq joyi oldindan rejalashtiriladi. Tayyorgarlik bosqichlari haqida homiladorlikka tayyorgarlik maqolasi foydali.

Oldini olish: bachadon ichi bitishmalari xavfini qanday kamaytirish mumkin

  • keraksiz va takroriy qirishdan qochish — har bir muolaja aniq ko‘rsatma bilan bajarilishi kerak;
  • homila tushganda vaziyatga qarab kutish taktikasi, dori bilan davolash yoki yumshoqroq vakuum-aspiratsiya usulini shifokor bilan muhokama qilish;
  • muolajani tajribali mutaxassis bajarishi, kerak bo‘lsa UZI yoki gisteroskopiya nazorati ostida;
  • bachadon ichidagi infeksiyalarni o‘z vaqtida aniqlash va davolash;
  • qirish yoki tug‘ruqdan keyin hayz keskin o‘zgarsa, buni kutmasdan ginekologga aytish.

Shifokordan nimalarni so‘rash kerak

Qabulga ilgarigi muolajalar haqidagi hujjatlarni olib keling va so‘rang: kam hayzimning sababi nimada? Gisteroskopiya kerakmi? Bitishmalar qanchalik keng va necha bosqichda davolash mumkin? Qayta bitishishning oldini olish uchun nima qilinadi? Homiladorlikni qachon rejalashtirsam bo‘ladi?

Saba Darmon klinikasida ginekolog mutaxassislar ishlaydi; UZI va laboratoriya tahlillari shu yerning o‘zida bajariladi. Klinikada diagnostik gisteroskopiya va gisterorezektoskopiya amalga oshiriladi, shu jumladan bachadon ichi bitishmalarini ajratish uchun. Davolash rejasini shifokor tekshiruv natijalari va sizning homiladorlik rejalaringizni hisobga olgan holda tuzadi. Batafsil — ginekologiya bo‘limi sahifasida.

Ko‘p beriladigan savollar

Asherman sindromi o‘zi o‘tib ketadimi?

Odatda yo‘q. Bachadon ichidagi bitishmalar chandiq to‘qimasidan iborat bo‘lgani uchun o‘z-o‘zidan so‘rilib ketmaydi. Agar belgilar bo‘lmasa va homiladorlik rejalashtirilmasa, yengil bitishmalarni davolamaslik ham mumkin. Lekin kam hayz, siklik og‘riq yoki bepushtlik bo‘lsa, gisteroskopik davolash bachadon bo‘shlig‘ini tiklashga yordam beradi. Qaror ginekolog ko‘rigi va tekshiruvlardan keyin qabul qilinadi. Bitishmalarni dori yoki xalq vositalari bilan yo‘qotib bo‘lmaydi.

Qirishdan keyin hayz kam kelsa, bu albatta Asherman sindromimi?

Shart emas. Qirishdan keyingi birinchi sikllar ba’zan notekis bo‘ladi, kam hayzga esa gormonal buzilishlar, qalqonsimon bez muammolari yoki homiladorlik ham sabab bo‘lishi mumkin. Ammo hayz bir necha sikl davomida keskin kamaygan yoki to‘xtagan bo‘lsa, ginekologga murojaat qiling. Shifokor gormon tahlillari, UZI va kerak bo‘lsa gisteroskopiya bilan sababini aniqlaydi. Erta murojaat qilish davolashni osonlashtiradi.

Asherman sindromi bilan homilador bo‘lish mumkinmi?

Ha, ko‘p ayollar davolashdan keyin homilador bo‘ladi, ayniqsa bitishmalar unchalik keng bo‘lmagan bo‘lsa. Og‘ir holatlarda bir necha muolaja yoki yordamchi reproduktiv texnologiyalar kerak bo‘lishi mumkin. Bunday homiladorlik yuqori xavfli hisoblanadi, chunki yo‘ldosh bilan bog‘liq muammolar va muddatidan oldin tug‘ruq xavfi oshadi. Shuning uchun u tajribali akusher nazoratida o‘tkaziladi. Homiladorlikni rejalashtirishdan oldin shifokor bilan maslahatlashing.

Gisteroskopik adgeziolizis og‘riqlimi va qanday o‘tadi?

Muolaja qorinda kesmasiz, qin va bachadon bo‘yni orqali bajariladi, odatda qisqa muddatli narkoz yoki og‘riqsizlantirish ostida o‘tadi, shuning uchun jarayonning o‘zida og‘riq sezilmaydi. Keyin bir necha kun hayzdagidek yengil og‘riq va ozgina qonli ajralma bo‘lishi mumkin. Ko‘pchilik ayollar tez orada odatiy hayotga qaytadi. Nazorat ko‘rigi muddatini shifokor aytadi. Bu davrda jinsiy aloqadan va vannada cho‘milishdan shifokor aytgan muddatgacha saqlanish tavsiya qilinadi.

Asherman sindromining oldini olish mumkinmi?

Xavfni sezilarli kamaytirish mumkin. Eng muhimi — keraksiz va takroriy qirishdan qochish. Homila tushganda vaziyatga qarab kutish, dori bilan davolash yoki yumshoqroq vakuum-aspiratsiya usulini shifokor bilan muhokama qiling. Bachadon ichidagi infeksiyalarni o‘z vaqtida davolash ham muhim. Muolajadan keyin hayz keskin o‘zgarsa, kechiktirmasdan ginekologga ayting. Zarur muolajalarni ham tajribali mutaxassis bajarishi va kerak bo‘lsa UZI nazoratidan foydalanishi xavfni kamaytiradi.

Maslahat uchun shifokorlar

Asherman sindromi va bachadon ichi bitishmalarini ginekologlarimiz tekshiradi va davolash rejasini tuzadi. Shu yo‘nalishdagi shifokorlarimiz:

Ginekologga qabulga yoziling

Qirish yoki tug‘ruqdan keyin hayz kamaydimi yoki homilador bo‘la olmayapsizmi? Ginekolog ko‘rigi va tekshiruvlar sababini aniqlashga yordam beradi.

Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30

Bog‘lanish

Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Instagram · Telegram · Facebook · YouTube

Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ