Shifokorlar maqolalari
Quloqda oltingugurt tiqini: to'g'ri tozalash usullari — Saba Darmon, Toshkent
Quloqning bitib qolishi, eshitishning pasayishi, shovqin — bularning eng ko'p uchraydigan sababi oltingugurt tiqinidir. Ko'pchilik uni paxta tayoqchasi bilan «tozalashga» urinadi va aslida ahvolni yanada og'irlashtiradi. Saba Darmon Medical Center LOR shifokorlari quloqni qanday to'g'ri parvarish qilish va tiqinni xavfsiz olib tashlash haqida so'zlab beradi.
Quloq oltingugurti nima uchun kerak
Oltingugurt (sera) — kasallik emas, himoya vositasi. U tashqi eshituv yo'li terisini namlaydi, chang va mikroblarni ushlab qoladi, quloqni infektsiyadan saqlaydi. Sog'lom quloqda oltingugurt chaynash va gapirish harakatlari bilan o'z-o'zidan tashqariga chiqib ketadi. Muammo bu tabiiy jarayon buzilganda boshlanadi: oltingugurt to'planib, zichlashib, eshituv yo'lini bekitadi — tiqin hosil bo'ladi.
Tiqin belgilari
- quloqning bitib qolishi, «paxta tiqilgandek» hissiyot;
- eshitishning pasayishi, ayniqsa suv tekkandan keyin;
- quloqda shovqin, o'z ovozining «ichkarida» eshitilishi;
- ba'zan — bosh aylanishi, quloqda og'riq yoki qichishish;
- bolalarda — chaqirig'iga javob bermaslik, televizor ovozini balandlatish.
Nega tiqin paydo bo'ladi
- paxta tayoqchalari — asosiy sabab: ular oltingugurtni tozalamaydi, aksincha ichkariga, nog'ora parda tomon zichlab tiqadi;
- quloqchalar (naushnik), eshitish apparatlari, berushlarni uzoq ishlatish;
- eshituv yo'lining tor yoki egri tuzilishi;
- oltingugurt ishlab chiqarishning kuchayishi — chang ko'p muhitda ishlash, teri kasalliklari;
- suvning tez-tez kirishi — suzuvchilarda tiqin shishib, to'satdan bitishi mumkin.
Uyda nima qilish MUMKIN EMAS
- paxta tayoqchasi, gugurt cho'pi, soch to'g'nag'ichi bilan «kovlash» — parda shikastlanishi va infektsiya xavfi;
- «quloq shamlari» yoqish — samarasi isbotlanmagan, kuyish holatlari esa haqiqiy;
- og'riq yoki yiring bo'lganda har qanday tomchini o'zboshimchalik bilan quyish;
- bosim ostida shpritsda o'zicha yuvish — nog'ora parda yorilishi mumkin.
Yumshatuvchi tomchilarni ham LOR ko'rigidan keyin qo'llash to'g'ri: agar pardada teshik bo'lsa, ular jiddiy asorat beradi.
LOR shifokori tiqinni qanday olib tashlaydi
Qabul ko'rikdan boshlanadi — otoskopiya orqali shifokor tiqinni va parda holatini ko'radi. So'ng holatga qarab usul tanlanadi:
- yuvish — iliq eritma bilan maxsus shprits yordamida, og'riqsiz, bir necha daqiqa;
- aspiratsiya — qattiq yoki quruq tiqinni vakuum bilan so'rib olish;
- instrumental olib tashlash — maxsus asboblar bilan, ko'z nazorati ostida;
- zich tiqinda avval yumshatuvchi tomchilar buyurilib, keyin tozalanadi.
Muolaja odatda 10–15 daqiqa davom etadi, eshitish darhol tiklanadi.
Profilaktika: quloqni qanday to'g'ri parvarish qilish
- quloq suprasini tashqaridan yumshoq artib tozalash yetarli — eshituv yo'liga kirish shart emas;
- naushnik va berushlarni toza tuting, uzluksiz uzoq taqmang;
- suzishdan keyin quloqni quriting, moyillik bo'lsa himoya berushlaridan foydalaning;
- tiqin tez-tez takrorlansa — yiliga 1–2 marta LOR ko'rigidan o'ting.
Bolalarda quloq tiqini xususiyatlari
Bolalarning eshituv yo'li kattalarnikidan tor, oltingugurt esa ba'zan faolroq ishlab chiqariladi — shu bois tiqinlar bolalarda tez-tez uchraydi. Xatarli tomoni: bola eshitish pasayganini o'zi aytmaydi, natijada tiqin oylab sezilmay turadi va nutq rivojlanishi, maktabdagi diqqatga ta'sir qiladi. Bola tez-tez «a?» deb qayta so'rasa, chaqirig'iga darrov javob bermasa yoki televizor ovozini oshirsa — LOR ko'rigidan o'tkazing. Bolalarda tiqin faqat shifokor tomonidan olinadi: uy usullari kichik va tor quloqda ayniqsa xavfli.
Eshitish apparati va naushnik foydalanuvchilariga
Quloq ichiga kiradigan har qanday qurilma oltingugurtning tabiiy chiqishiga to'sqinlik qiladi va uni ichkariga suradi. Shu sabab eshitish apparati taquvchilarga har 6 oyda profilaktik LOR ko'rigi, apparat quloqliklarini esa muntazam tozalash tavsiya etiladi. Vakuumli naushniklarni kuniga 2–3 soatdan ortiq uzluksiz taqmaslik, ovoz balandligini me'yorida tutish va ularni boshqalar bilan bo'lishmaslik quloq salomatligini saqlaydi.
Ko'p so'raladigan savollar
Vodorod peroksidini quloqqa quyish mumkinmi?
Faqat shifokor tavsiyasidan keyin. Nog'ora pardada teshik bo'lsa, har qanday suyuqlik o'rta quloqqa o'tib, jiddiy asorat berishi mumkin — pardani esa faqat LOR ko'rikda baholay oladi. Shu bois birinchi qadam har doim ko'rik, keyin tomchi.
Tiqin olingandan keyin quloqda noqulaylik normalmi?
Bir necha soat davomida yengil noqulaylik yoki o'z ovozining boshqacha eshitilishi normal — quloq yangi holatga moslashadi. Ammo og'riq kuchaysa, ajralma paydo bo'lsa yoki eshitish tiklanmasa, qayta ko'rikka keling.
Tiqin o'z-o'zidan chiqib ketishi mumkinmi?
Kichik va yumshoq tiqinlar ba'zan chaynash harakatlari bilan o'zi chiqadi. Ammo quloq bitgan, eshitish pasaygan bo'lsa — tiqin allaqachon zich: uni faqat shifokor xavfsiz olib tashlaydi.
Yuvish og'riqlimi va eshitishga zarar yetkazmaydimi?
To'g'ri bajarilganda muolaja og'riqsiz, atigi bir necha daqiqa davom etadi va eshitishga mutlaqo zarar yetkazmaydi — aksincha, tiqin olingach eshitish darhol tiklanadi.
Profilaktika uchun quloq tomchilarini doimiy ishlatish kerakmi?
Yo'q. Sog'lom quloq o'zini o'zi tozalaydi va unga doimiy «yordam» kerak emas. Yumshatuvchi profilaktik tomchilar faqat tiqin hosil bo'lishiga moyillik aniqlangan bemorlarga, LOR belgilagan tartibda qo'llaniladi. O'zboshimchalik bilan doimiy ishlatish teri muvozanatini buzishi va aksincha muammo tug'dirishi mumkin.
Qulog'im tez-tez bitib qolsa nima qilay?
Yiliga ikki martadan ortiq tiqin hosil bo'lsa, sababni izlash kerak: eshituv yo'li tuzilishi, teri kasalligi yoki quloqqa kiradigan qurilmalar. LOR shifokori profilaktika rejasini tuzib beradi.
Saba Darmon Medical Center'da to'rt nafar LOR shifokori qabul qiladi: zamonaviy uskunalar bilan tiqinni og'riqsiz olib tashlaymiz, quloq parvarishi bo'yicha shaxsiy tavsiyalar beramiz. Qabulga telefon yoki sayt orqali yoziling.
Ushbu yo'nalish shifokorlari
📞 +99871 210-30-30 · WhatsApp +998 95 662-30-30
✉️
🌐 Instagram · Telegram · Facebook · YouTube




