Shifokorlar maqolalari

Saba Darmon klinikasi binosi

Nima uchun infarkt va insultlar ertalabni «yoqtiradi»?

Ko‘pchilik qon bosimini kun davomida nazorat qiladi, ammo yurak-qon tomir tizimi uchun eng xavfli vaqt — ertalabki soatlar (06:00–12:00) hisoblanadi. Bu tasodif emas, balki ilmiy jihatdan isbotlangan xronobiologik hodisa ⏰


📊 Ertalabki “cho‘qqi” fenomeni

Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki:

🔹 O‘tkir miokard infarkti va insultlar ko‘proq ertalab sodir bo‘ladi
🔹 Xavf kechqurunga qaraganda 30–40% yuqori
🔹 Bu organizmdagi biologik ritmlar bilan bog‘liq


⚠️ Ertalab organizmda nima sodir bo‘ladi?

📈 1. Qon bosimining keskin ko‘tarilishi

Uyg‘ongandan keyin qon bosimi tabiiy ravishda oshadi.

🔹 Gipertoniya bor odamlarda bu yanada kuchliroq
🔹 Insult va infarkt xavfi ortadi


🩸 2. Trombotsitlar faollashuvi

Ertalab qon “quyuqlashishga” moyil bo‘ladi:

🔹 Trombotsitlar agregatsiyasi kuchayadi
🔹 Tromblar hosil bo‘lish xavfi ortadi


⚡ 3. Stress gormonlari ko‘payadi

Uyg‘onish bilan birga organizm “faollashadi”:

🔹 Kortizol va katexolaminlar oshadi
🔹 Yurak urishi tezlashadi
🔹 Qon tomirlar torayadi

👉 Natijada yurakka tushadigan yuk ortadi


💊 Qon bosimini nazorat qilish muhimmi?

Ha, va aynan ertalabki davrni qamrab olishi kerak 👇

🔹 24 soat ta’sir qiluvchi dorilar afzal
🔹 Dorining ta’siri ertalab “pasayib ketmasligi” muhim
🔹 Ba’zi holatlarda dorini kechqurun qabul qilish ko‘rib chiqiladi

📌 Zamonaviy tavsiyalar qat’iy vaqt bermaydi, lekin barqaror nazorat eng muhim omil hisoblanadi


🎯 Amaliy tavsiyalar

🔹 Ertalab qon bosimini o‘lchab boring
🔹 Dorilarni o‘z vaqtida qabul qiling
🔹 Stressni kamaytiring 🧘‍♂️
🔹 Uyqu rejimini to‘g‘rilang 😴
🔹 Shifokor bilan individual davolash rejasini tuzing

Biz faqat qon bosimi raqamlarini emas, balki organizmning biologik ritmini ham nazorat qilishimiz kerak.

👉 Ertalab — yurak va qon tomirlari uchun eng nozik davr.
Shuning uchun davolash aynan shu vaqtni “himoya qilishi” zarur 💚

Maqola muallifi: Uzoqov Ma’rufjon Choriyevich

Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ