Foydali materiallar
Toshkentda laparoskopik adgeziolizis — qorindagi bitishmalarni kesish
Yo‘nalish: Jarrohlik · Barcha xizmatlar
Bitishmalar — ichak qovuzloqlarini, charvini va qorin devorini bir-biriga yopishtiruvchi zich biriktiruvchi to‘qima tortmalari. Ular operatsiya, yallig‘lanish va jarohatlardan keyin hosil bo‘ladi va yillar davomida hech qanday belgi bermasligi mumkin. Ammo bir qism bemorlarda bitishmalar surunkali og‘riq, ichak o‘tkazuvchanligining buzilishi va bepushtlikka olib keladi. Laparoskopik adgeziolizis — bu tortmalarni teshikchalar orqali kesish — a’zolarni yangi keng shikastlanish hosil qilmasdan ozod qiladi. Toshkentdagi Saba Darmonda bunday aralashuvlarni tajribali jarrohlar bajaradi.
Bitishmalar qayerdan paydo bo‘ladi
Qorin pardasi me’yorda silliq va sirpanchiq. U shikastlanganda — operatsiya paytida, yallig‘lanish, qon quyilishi yoki infeksiyada — yuzasida fibrin cho‘kadi. Agar u bir necha kunda so‘rilib ketmasa, ichiga tomirlar va kollagen o‘sadi hamda zich tortma hosil bo‘ladi.
Asosiy sabablar: qorin bo‘shlig‘i va kichik tos a’zolarida o‘tkazilgan operatsiyalar (bitishmalar bemorlarning 60–90 % ida shakllanadi), appenditsit va peritonit, kichik tos a’zolarining yallig‘lanish kasalliklari, endometrioz, qorin jarohatlari, nurli terapiya.
Bitishmalar qachon kasallikka aylanadi
Bitishmalarning mavjudligi o‘zi tashxis emas. Bitishma kasalligi haqida quyidagilar paydo bo‘lganda gapiriladi:
- qorinda tortishuvchi yoki tutqanoqsimon og‘riq, ovqatdan keyin va jismoniy yuklamada kuchayadi;
- dam bo‘lish, qorin g‘uvillashi, najas va gaz ushlanishi;
- ovqatdan keyin ko‘ngil aynishi va qusish;
- qisman ichak tutilishining takroriy epizodlari;
- ayollarda — bachadon naylari o‘tkazmasligi sababli homilador bo‘lishdagi qiyinchilik;
- jinsiy aloqada og‘riq, surunkali tos og‘rig‘i.
To‘liq ichak tutilishi — shoshilinch holat: kuchli og‘riq, najas va gaz chiqmasligi, ko‘p marta qusish, qorinning dam bo‘lishi. Bunda zudlik bilan statsionarga yotqizish kerak.
Tashxis
Bitishmalar oddiy tasvirlarda yaxshi ko‘rinmaydi, shuning uchun tashxis ma’lumotlar yig‘indisi bo‘yicha qo‘yiladi: operatsiyalar anamnezi, og‘riq xususiyati, ichak qovuzloqlari siljishini baholovchi UZI, kontrast bilan rentgenografiya (bariy passaji), tutilish gumon qilinganda KT. Ayollarda bepushtlikda bachadon naylari o‘tkazuvchanligi baholanadi. Ko‘pincha yakuniy manzara faqat diagnostik laparoskopiya davomida ayon bo‘ladi.
Operatsiya qanday o‘tadi
Birinchi va eng mas’uliyatli bosqich — qorin bo‘shlig‘iga xavfsiz kirish. Oldingi operatsiyalarni boshidan kechirgan bemorda jarroh kirish nuqtasini chandiqlardan uzoqroq tanlaydi va ko‘pincha birinchi troakarni ochiq usulda kiritadi. So‘ng videonazorat ostida bitishmalar qaychi, ultratovush skalpeli yoki koagulyator bilan kesiladi, ichak qovuzloqlari, charvi va kichik tos a’zolari ozod qilinadi.
Aralashuv 40 daqiqadan bir necha soatgacha davom etadi — hajmini oldindan bashorat qilish qiyin, chunki haqiqiy manzara faqat ichkarida ko‘rinadi. Qon aylanishi buzilgan ichak qismi topilsa, uni rezeksiya qilish talab etilishi mumkin.
Operatsiya oxirida qorin bo‘shlig‘iga bitishmaga qarshi to‘siq — gel yoki plyonka kiritiladi, u qayta yopishishlar xavfini kamaytiradi.
Asosiy xususiyat: bitishmalar qaytishi mumkin
Har qanday operatsiyaning o‘zi yangi yopishishlarni keltirib chiqaradi. Shu sababli adgeziolizis «ehtiyot uchun» emas, aniq ko‘rsatmalar bo‘lganda bajariladi: takrorlanuvchi tutilish, kuchli og‘riq sindromi, nay kelib chiqishli bepushtlik. Aynan laparoskopik usul ochiq usulga qaraganda kamroq yangi bitishma qoldiradi — bu uning asosiy afzalligi.
Tiklanish
Bu yerda erta faollashish ayniqsa muhim: turish va yurish birinchi sutkadanoq boshlanadi, bu peristaltikani rag‘batlantiradi. Statsionarda aralashuv hajmiga qarab 2–5 kun yotiladi. Ovqatlanish suyuq taomdan boshlab asta-sekin kengaytiriladi.
Keyinchalik kichik porsiyalarda ovqatlanish, yetarli suyuqlik va tolali oziq, muntazam me’yoriy jismoniy faollik hamda qabziyatni davolash tavsiya etiladi. Dastlabki 4–6 haftada keskin og‘irlik ko‘tarish man etiladi.
Profilaktika
Bitishmalardan butunlay qochib bo‘lmaydi, ammo xavfni quyidagilar kamaytiradi: birinchi operatsiyada laparoskopik usulni tanlash, ehtiyotkor texnika, aralashuv vaqtini qisqartirish, bitishmaga qarshi to‘siqlarni qo‘llash, operatsiyadan keyin erta faollashish va yallig‘lanish kasalliklarini o‘z vaqtida davolash.
Toshkentda maslahat
O‘tkazilgan operatsiyadan keyin takrorlanuvchi og‘riq va dam bo‘lish bezovta qilsa, jarrohga ko‘rining. Saba Darmonda UZI, rentgenologik tekshiruvdan o‘tib, xulosani bir kunda olish mumkin. Yozilish: +998 71 210-30-30.
Ko‘p beriladigan savollar
Bitishmalarni dori bilan eritib bo‘ladimi?
Shakllangan tortmani dori bilan olib bo‘lmaydi. Ferment preparatlari va fizioterapiya erta davrda hamda yordamchi davo sifatida qo‘llaniladi.
Bitishmalar tasodifan topilsa, albatta operatsiya qilish shartmi?
Yo‘q. Belgilarsiz aralashuv ko‘rsatilmaydi.
Samarasi qancha davom etadi?
Ko‘pchilik bemorda og‘riq uzoq muddatga kamayadi, biroq qayta bitishma hosil bo‘lish xavfi saqlanadi.
Bepushtlikda operatsiya yordam beradimi?
Nay omilida homiladorlik ehtimoli ortadi, lekin natija naylar zararlanish darajasiga bog‘liq.
Operatsiyani kim bajaradi
Jarrohlik va onkologiya bo‘limi shifokorlari:
Operatsiya kerakmi yoki yo‘qmi — avval maslahat
Tekshiruv natijalaringizni jarrohga ko‘rsating: ko‘p hollarda operatsiyasiz kuzatuv ham yetarli bo‘ladi. Maslahat va operatsiyaga tayyorgarlik bo‘yicha qo‘ng‘iroq qiling.
Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30Bog‘lanish
Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail:




