Foydali materiallar

Saba Darmon klinikasi binosi

Bartolin bezi kistasi va abssessi: belgilari, nima qilmaslik va davolash

Yo‘nalish: Robotik jarrohlik · Barcha xizmatlar

Bartolin bezi kistasi — qin kirish qismi yonidagi kichik bez yo‘lchasi bekilib, ichida suyuqlik to‘planishi. Kista ko‘pincha og‘riqsiz tugun bo‘lib qoladi, lekin infeksiya qo‘shilsa, og‘riqli va isitma bilan kechadigan abssessga aylanadi. Quyida bezlar vazifasi, kista sabablari, belgilar, uyda nima qilmaslik, qachon shoshilish kerakligi, davolash usullari va qaytalanishning oldini olish tushuntirilgan.

Bartolin bezlari nima va ular qanday ishlaydi

Bartolin bezlari — qin kirish qismining ikki tomonida, kichik jinsiy lablar ostida joylashgan no‘xatdek mayda bezlar. Odatda ular ko‘rinmaydi va qo‘l bilan sezilmaydi. Bezlar ingichka yo‘lchalar orqali qin dahliziga oz miqdorda shilliq suyuqlik chiqaradi — bu suyuqlik to‘qimalarni namlaydi va jinsiy aloqada qulaylik yaratadi. Bez o‘zi kichik bo‘lsa ham, uning yo‘lchasi bekilib qolsa, ko‘p ayollarni bezovta qiladigan muammo paydo bo‘ladi.

Bartolin bezi kistasi nega paydo bo‘ladi

Bez yo‘lchasi shish, yallig‘lanish, qalin shilliq yoki ilgarigi shikast tufayli bekilsa, suyuqlik tashqariga chiqolmay, bez ichida to‘plana boshlaydi. Natijada yumshoq, ichi suyuqlikka to‘la pufak — Bartolin kistasi hosil bo‘ladi. Kistaga bakteriyalar tushsa, ichida yiring to‘planadi va Bartolin abssessi (bartolinit) rivojlanadi. Infeksiyani ko‘pincha teri va ichakning oddiy bakteriyalari chaqiradi, ba’zan esa jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar ham sabab bo‘ladi. Bu holat ko‘pincha reproduktiv yoshdagi ayollarda uchraydi; menopauzadan keyin kam kuzatiladi, shuning uchun bu yoshda paydo bo‘lgan har qanday yangi tugun albatta shifokorga ko‘rsatilishi kerak.

Bartolin kistasi va abssessi belgilari

Ikki holatning ko‘rinishi bir-biridan ancha farq qiladi:

BelgiKistaAbssess
Og‘riqOdatda yo‘q yoki juda kamKuchli, yurganda va o‘tirganda kuchayadi
Ko‘rinishiBir tomonda yumshoq, og‘riqsiz tugunQizargan, issiq, tarang shish
Rivojlanish tezligiSekin, oylar davomida o‘zgarmasligi mumkinBir necha kun ichida tez kattalashadi
Umumiy holatTa’sir qilmaydiIsitma, holsizlik bo‘lishi mumkin
Kundalik hayotJinsiy aloqada noqulaylik bo‘lishi mumkinYurish, o‘tirish, jinsiy aloqa og‘riqli

Kichik kistani ayol ba’zan tasodifan, gigiyena paytida yoki ginekologik ko‘rikda bilib qoladi. Abssess esa odatda «birdan» boshlanadi: avval ozgina noqulaylik, keyin bir-ikki kun ichida kuchli og‘riq va tarang shish.

Uyda nima qilmaslik kerak

  • tugunni siqmang, ezmang va igna bilan teshmang — infeksiya chuqurroq to‘qimalarga tarqalishi mumkin;
  • issiq kompress, spirtli yoki «xalq» malhamlarini o‘zboshimchalik bilan qo‘ymang;
  • antibiotikni shifokor buyurmasdan ichmang — bu kasallik manzarasini yashirib, to‘g‘ri davolashni kechiktiradi;
  • og‘riq kuchayayotgan bo‘lsa, «o‘zi yorilib ketar» deb kutmang.

Uyda qilish mumkin bo‘lgan narsa — tashqi jinsiy a’zolarni toza va quruq saqlash, keng paxtali ichki kiyim kiyish va shifokorga ko‘rinishni kechiktirmaslik.

Shish tez kattalashayotgan, juda og‘riqli bo‘lsa, yurish yoki o‘tirish qiyinlashsa, isitma chiqsa — o‘sha kuniyoq ginekologga murojaat qiling. Yuqori isitma, titrash, kuchli holsizlik yoki qizarishning son va qorin tomon tarqalishi kuzatilsa — darhol 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Bartolin bezi kistasi — ginekologik ko‘rik, Saba Darmon ginekologiya bo‘limi, Toshkent
Ginekologik ko‘rikda shifokor tugunning kattaligi, og‘riqliligi va yallig‘lanish belgilarini baholaydi.

Tashxis qanday qo‘yiladi

Ko‘pincha tashxis uchun oddiy ginekologik ko‘rik yetarli: shifokor tugunning joyi, kattaligi, og‘riqliligi va ichida suyuqlik yoki yiring borligini aniqlaydi. Kerak bo‘lsa, kichik tos UZIsi va surtma olinadi. Agar jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiya xavfi bo‘lsa (yangi sherik, sherikda belgilar, ilgari shunday infeksiyalar bo‘lgan), xlamidiya va gonoreyaga tahlil tavsiya qilinadi. 40 yoshdan keyin, ayniqsa menopauzada, qattiq yoki notekis tugunda shifokor ba’zan to‘qima namunasini (biopsiya) olishni taklif qiladi — bu kam uchraydigan boshqa o‘smalarni istisno qilish uchun. Menopauza davridagi o‘zgarishlar haqida klimaks va menopauza maqolasida o‘qing.

Bartolin kistasi qanday davolanadi

Davolash usuli tugunning turi, kattaligi, og‘riq va qaytalanishga qarab tanlanadi. Qarorni shifokor ko‘rikdan keyin qabul qiladi.

  • Kuzatuv. Kichik, og‘riqsiz kista ko‘pincha davolanishni talab qilmaydi, ba’zan o‘zi kichrayadi.
  • Iliq o‘tirma vannalar. Kuniga bir necha marta iliq suvda 10–15 daqiqa o‘tirish yo‘lchaning ochilishiga yordam berishi mumkin.
  • Abssessni ochish va drenaj. Mahalliy og‘riqsizlantirish ostida kichik kesma qilinadi, yiring chiqariladi. Og‘riq odatda tezda kamayadi. Kerak bo‘lsa, shifokor antibiotik buyuradi.
  • Word kateteri. Kesma orqali uchida kichik shar bo‘lgan ingichka naycha kiritiladi va bir necha hafta qoldiriladi. Shu vaqt ichida yangi yo‘lcha shakllanadi va suyuqlik erkin chiqib turadi.
  • Marsupializatsiya. Kista qaytalanaversa, uning devori ochilib, chetlari teriga tikiladi — doimiy «darcha» hosil bo‘ladi. Bu qaytalanish ehtimolini kamaytiradi.
  • Bezni olib tashlash. Kamdan-kam hollarda, boshqa usullar yordam bermaganda yoki shubhali o‘zgarishda qo‘llanadi.

Qaysi ginekologik xizmatlar mavjudligini xizmatlar ro‘yxati sahifasida ko‘rishingiz mumkin.

Davolashdan keyin nimalarga e’tibor berish kerak

Drenaj yoki marsupializatsiyadan keyin birinchi kunlarda ozgina ajralma bo‘lishi tabiiy. Odatda iliq o‘tirma vannalar, toza gigiyena va shifokor aytgan muddatgacha jinsiy aloqadan saqlanish tavsiya qilinadi. Isitma qaytsa, og‘riq yana kuchaysa yoki shish qaytadan paydo bo‘lsa, nazorat ko‘rigiga erta keling.

Qaytalanish va oldini olish

Bartolin kistasi ba’zi ayollarda qayta paydo bo‘ladi, ayniqsa faqat oddiy kesma bilan ochilgan bo‘lsa. Word kateteri va marsupializatsiya aynan shu xavfni kamaytirish uchun qo‘llanadi. Kistaning oldini olishning ishonchli usuli yo‘q, lekin quyidagilar foydali:

  • intim gigiyena — muloyim vositalar, keng va nafas oladigan ichki kiyim;
  • himoyalangan jinsiy aloqa va kerak bo‘lsa jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalarga tekshiruv;
  • muntazam ginekologik ko‘rik, ayniqsa homiladorlikni rejalashtirishdan oldin — homiladorlikka tayyorgarlik haqida o‘qing;
  • hayz davrida gigiyena vositalarini o‘z vaqtida almashtirish; sikl buzilishlari bo‘lsa hayz sikli buzilishlari maqolasi foydali.

Tugunni kuzatish mumkinmi yoki uni ochish kerakmi — buni faqat ginekolog ko‘rikdan keyin hal qiladi. Klinikamizning ginekologiya bo‘limi sahifasida batafsil.

Ko‘p beriladigan savollar

Bartolin kistasi o‘zi yo‘qoladimi?

Kichik va og‘riqsiz kista ba’zan o‘zi kichrayadi yoki yo‘qoladi. Iliq o‘tirma vannalar yo‘lchaning ochilishiga yordam berishi mumkin. Kista kattalashsa yoki og‘riy boshlasa, ginekologga ko‘rining.

Bartolin abssessini uyda siqib chiqarsa bo‘ladimi?

Yo‘q. Siqish yoki igna bilan teshish infeksiyani chuqurroq to‘qimalarga tarqatishi mumkin. Abssessni shifokor steril sharoitda mahalliy og‘riqsizlantirish bilan ochadi.

Bartolin kistasi xavflimi?

Ko‘pincha kista xavfsiz va yaxshi sifatli holat. Xavf asosan abssess rivojlanganda paydo bo‘ladi. Menopauzadan keyin paydo bo‘lgan yangi tugun esa albatta tekshirilishi kerak.

Word kateteri qancha vaqt turadi?

Odatda bir necha hafta — yangi yo‘lcha shakllanishi uchun. Aniq muddatni va qachon olib tashlashni shifokor nazorat ko‘rigida aytadi.

Bartolin kistasi qayta paydo bo‘ladimi?

Ba’zi ayollarda ha, ayniqsa oddiy kesmadan keyin. Takroriy holatlarda Word kateteri yoki marsupializatsiya qaytalanish ehtimolini kamaytiradi.

Bartolin kistasi jinsiy yo‘l bilan yuqadimi?

Kistaning o‘zi yuqmaydi. Lekin abssessga ba’zan jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar sabab bo‘ladi, shuning uchun xavf bo‘lsa xlamidiya va gonoreyaga tahlil tavsiya qilinadi.

Homiladorlikda Bartolin kistasi bo‘lsa nima qilish kerak?

Ginekologingizga ayting: kichik og‘riqsiz kista ko‘pincha kuzatiladi, abssess bo‘lsa homiladorlikka mos usulda davolanadi. Qarorni shifokor ko‘rikdan keyin qabul qiladi.

Maslahat uchun shifokorlar

Bartolin bezi kistasi va abssessini ginekologlarimiz tekshiradi, kerak bo‘lsa drenaj yoki marsupializatsiya bajaradi. Shu yo‘nalishdagi shifokorlarimiz:

Ginekologga qabulga yoziling

Jinsiy lab sohasida tugun yoki og‘riqli shish paydo bo‘ldimi? Ginekolog ko‘rigi uning turini aniqlab, mos davolashni tanlashga yordam beradi.

Hoziroq qo‘ng‘iroq qilish — +998 71 210-30-30

Bog‘lanish

Manzil: Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
Telefon: +998 71 210-30-30 · WhatsApp: +998 95 662-30-30
Ish vaqti: Dushanba–shanba, 09:00–18:00
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Instagram · Telegram · Facebook · YouTube

Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ