Shifokorlar maqolalari

Saba Darmon klinikasi binosi

Zarba-to‘lqinli terapiya: tovon shporasi — Saba Darmon

Ertalab uyqudan turgach, tovonda paydo bo‘ladigan og‘riq sababli dastlabki qadamlarni bosish qiyin bo‘ladi. Yelka qo‘lni ko‘tarishga imkon bermaydi. Tirsak oddiy qo‘l berib ko‘rishganda ham zirqiraydi. Bu holatlarni bir narsa birlashtiradi: odatdagi og‘riq qoldiruvchi dorilar belgini bosadi, lekin muammoni hal qilmaydi. Zarba-to‘lqinli terapiya boshqacha ishlaydi — u paydagi o‘zgargan sohaning o‘ziga ta‘sir qiladi.

Zarba-to‘lqinli terapiya nima

UVT — maxsus apparat akustik to‘lqinlar hosil qilib, ularni nasadka orqali to‘qimalar chuqurligiga uzatadigan usul. Nomi qo‘rqinchli eshitiladi, lekin bu so‘zning to‘g‘ridan-to‘g‘ri ma‘nosidagi zarbalar emas: to‘lqin teridan uni shikastlamasdan o‘tadi va muammo sohasida to‘planadi.

Muolajaning ma‘nosi «shpora»ni parchalashda emas. Surunkali ortiqcha yuklangan payda qon aylanishi buziladi va degenerativ o‘zgarishlar to‘planadi — organizm bu sohani go‘yo sezmay qo‘yadi. Akustik to‘lqin nazorat qilinadigan ta‘sirlanish chaqiradi, mahalliy qon oqimini kuchaytiradi, yangi mayda tomirlar hosil bo‘lishini rag‘batlantiradi va tiklanish jarayonini boshlaydi. Bundan tashqari og‘riq retseptorlarining sezuvchanligi pasayadi, shuning uchun yengillik ko‘pincha dastlabki seanslardan keyinoq sezila boshlaydi.

Qaysi holatlarda qo‘llaniladi

  • Plantar fastsiit va tovon shporasi — eng ko‘p uchraydigan ko‘rsatma. Odatiy shikoyat: ertalab dastlabki qadamlarda yoki uzoq o‘tirgandan keyin tovonda keskin og‘riq.
  • Yelka og‘rig‘i — aylantiruvchi manjet zararlanganda, ayniqsa payda kalsiy to‘planganda.
  • Tennischi va golfchi tirsagi — tirsakning tashqi yoki ichki yuzasidagi og‘riq bo‘lib, buyumni ushlaganda kuchayadi.
  • Axill payi — tovon ustidagi surunkali og‘riq va yo‘g‘onlashish.
  • Son suyagining katta ko‘sti sohasidagi og‘riq — yon tomonda yotishni qiyinlashtiradi.
  • «Sakrovchi tizzasi» — tizza qopqog‘i boylamidagi og‘riq.
  • Ayrim miofassial og‘riqlar va trigger nuqtalar.

«Shpora» haqida muhim izoh

Tovon suyagidagi suyak o‘simtasi rentgenda ko‘pincha topiladi va og‘riqning sababi deb hisoblanadi. Aslida shpora umuman shikoyati yo‘q odamlarda ham uchraydi, og‘riq esa yallig‘langan va degenerativ o‘zgargan tovon fastsiyasidan keladi. Shuning uchun davolashning maqsadi «shporani olib tashlash» emas, fastsiyani tiklash. Shu sababli og‘riqning yo‘qolishi suratdagi o‘simta yo‘qolganini bildirmaydi, aksi ham to‘g‘ri.

Muolaja qanday o‘tadi

Shifokor og‘riqli nuqtani topadi, gel surtadi va nasadkani qo‘yadi. Bitta seans sohaga qarab taxminan 5–15 daqiqa oladi. Sezgi — ta‘sir joyida taqillash va o‘rtacha og‘riq; kuchi har bir bemorga alohida tanlanadi va bosqichma-bosqich oshiriladi. Muolajani mutlaqo og‘riqsiz deb bo‘lmaydi, lekin unga bemalol chidasa bo‘ladi va og‘riqsizlantirish talab qilinmaydi.

Kurs odatda bir hafta oralig‘ida 3–7 seansdan iborat bo‘ladi. Aniq soni muammoning qanchalik eskiligiga va davoga javobga bog‘liq. Muhim jihati: samara darhol paydo bo‘lmaydi. Dastlabki muolajalardan keyin bir-ikki kun og‘riq qisqa vaqt kuchayishi mumkin — bu normal javob. Asosiy yaxshilanish ko‘pincha kurs tugagach bir necha hafta o‘tib, to‘qima tiklanishi davomida sodir bo‘ladi.

Kimga mumkin emas

  • homiladorlik;
  • qon ivishining buzilishi va shifokor bilan kelishilmagan holda antikoagulyant ichish;
  • ta‘sir sohasida xavfli o‘simta;
  • shu sohada o‘tkir infeksiya, yiringli jarayon yoki teri shikasti;
  • muolaja sohasidagi vena trombozi;
  • yurak stimulyatori borligi — masala alohida hal qilinadi;
  • ta‘sir sohasida o‘sish zonalari ochiq bo‘lgan bolalik davri;
  • shu sohaga yaqinda gormonal preparat yuborilgani — vaqt oralig‘i kerak.

UVT, blokada yoki operatsiya

Bu usullar turli vazifalarni hal qiladi. Gormonal preparat in‘eksiyasi tez va sezilarli yengillik beradi, lekin u to‘qima tuzilishiga emas, yallig‘lanishga ta‘sir qiladi; uni tez-tez takrorlab bo‘lmaydi — bu payni zaiflashtiradi. UVT sekinroq ishlaydi, ammo tiklanishga qaratilgan va takrorlash bo‘yicha bunday cheklovga ega emas.

Plantar fastsiit va tendinopatiyalarning aksariyatida operatsiya kamdan-kam ko‘rib chiqiladi — faqat to‘liq o‘tkazilgan UVT va davolovchi mashqlarni o‘z ichiga olgan konservativ usullar uzoq muddat natija bermagandagina. Shu ma‘noda zarba-to‘lqinli terapiya ko‘pincha operatsiyadan qochish imkonini beradigan qadam bo‘lib chiqadi.

Alohida ta‘kidlash kerak: UVT mustaqil mo‘jiza vosita emas. Eng yaxshi natijani cho‘zish va mustahkamlash mashqlari, yuklamani to‘g‘rilash, poyabzal va taglik tanlash, ortiqcha vazn bo‘lsa uni kamaytirish bilan birga qo‘llaganda beradi. Busiz og‘riq ko‘pincha qaytadi.

Ko‘p beriladigan savollar

Samara qancha saqlanadi?

Yuklama va mashqlar bo‘yicha tavsiyalarga amal qilinsa, yaxshilanish odatda barqaror bo‘ladi. Og‘riqning qaytishi ko‘pincha avvalgi ortiqcha yuklamaga qaytish bilan bog‘liq.

Kursni takrorlash mumkinmi?

Ha, zarur bo‘lsa kurs bir necha oydan keyin takrorlanadi — yakuniy qarorni birinchi kurs natijasiga qarab shifokor qabul qiladi.

Kurs davomida yuklamani cheklash kerakmi?

Og‘ir mashqlar va uzoq yurish davolash davrida odatda kamaytiriladi, lekin to‘liq tinchlik kerak emas: o‘rtacha harakat tiklanishga yordam beradi.

UVT bo‘g‘im artrozida yordam beradimi?

Usul avvalo paylar va ularning birikish joylari uchun mo‘ljallangan. Artrozda u kompleks davolashning bir qismi sifatida qo‘llanishi mumkin, lekin uni almashtirmaydi.

Kursdan oldin surat olish kerakmi?

Tekshiruvni shifokor belgilaydi: ko‘pincha ko‘rik va yumshoq to‘qimalar UZI si yetarli, ba‘zan og‘riqning boshqa sabablarini istisno qilish uchun rentgen kerak bo‘ladi.

Saba Darmon Medical Centerda fizioterapiya bo‘limi boshqa yo‘nalish shifokorlari bilan birga ishlaydi — og‘riq pay sababli bo‘lmasa, tashxis vaqt yo‘qotmasdan aniqlanadi.

Ushbu maqola ma‘lumot uchun bo‘lib, shifokor maslahatini almashtirmaydi. Aniq tashxis uchun mutaxassisga murojaat qiling.

Shu yo‘nalish shifokorlari

Usmanbekova Gulnoza Umarovna
Usmanbekova Gulnoza Umarovna
Fizioterapevt
Agzamova Gulmira Ayupovna
Agzamova Gulmira Ayupovna
Nevrolog
Nuriddinova Nozima Nuriddin qizi
Nuriddinova Nozima Nuriddin qizi
Nevrolog
Saba Darmon Medical Center — bog‘lanish
📍 Toshkent shahri, Nurafshon ko‘chasi, 7A/3
📞 +99871 210-30-30 · WhatsApp +998 95 662-30-30
✉️ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
🌐 Instagram · Telegram · Facebook · YouTube
Saytni ishlab chiqdi — KLINIKI.UZ